بررسی رژیم های مختلف آبیاری بر روی عملکرد دانه و روغن کلزا در استان کرمانشاه

براساس اکثر روشهای پهنه بندی اقلیمی ایران در منطقه خشک ونیمه خشک واقع شده و آب یکی از محدویت های اصلی کشاورزی آن است. کلزا یکی از محصولات مهم دانه های روغنی بوده که طی چند دهه گذشته سطح کشت آن در جهان توسعه زیادی پیدا کرده است. این بررسی به منظور تعیین اثرات دفعات آبیاری بر روی عملکرد و سایر صفات سه رقم کلزا و شناسایی بهترین رقم برای نوبت های مختلف آبیاری در مزرعه تحقیقاتی معاونت موسسه تحقیقات کشاورززی دیم اجرا گردید. در این بررسی سه رقم اکاپی، اپرا و شیرآلی با پنج تیمار آبیاری شامل بدون آبیاری بهاره و یک تا چهار نوبت آبیاری در مراحل ساقه دهی، شروع و پایان گلدهی و پر کردن دانه مورد بررسی قرار گرفتند. هر تیمار در کرتهایی شامل چهار ردیف چهار متری با فاصله ردیف ‮‭30‬ سانتی متر کشت گردید. تیمارها در قالب طرح کرت های خرد شده با سه تکرار اجرا به طوری که مراحل آبیاری در کرت های اصلی و ارقام در کرتهای فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اختلاف بین تیمارهای آبیاری از نظر تمامی صفات بسیار معنی دار بود. آبیاری تاثیر مهمی در عملکرد دانه و روغن و سایر صفات تحت بررسی ارقام کلزا داشته و سبب تغییر در صفات فنولوژیک آنها نیز گردید. پتانسیل ارقام تقریبا مشابه بود بطوریکه برای رژیم های بدون آبیاری تا سه بار آبیاری رقم خاصی برتری چشمگیری نداشت. تنها در تیمار چهار با آبیاری اختلاف بین ارقام از نظر عملکرد دانه و روغن معنی دار گردید. این امر نشان داد که ارقام تحت بررسی مناسب آبیاری تکمیلی نبوده و در مقادیر بالای آب پتانسیل عملکرد خود را تشان می دهند. لذا با عنایت به این که ارقام اکاپی و اپرا بیشترین سطح زیر کشت کلزا در استان کرمانشاه را دارند باید توجه داشت که این ارقام در مناطقی که مشکل کمبود آب داشته و قادربه انجام آبیاری کامل مزارع نیستندکشت نگردد و تنها درمناطق مستعد دارای آب کافی توسعه یابند. واژه های کلیدی: کلزا، رژیم های آبیاری، عملکرد