ارزیابی کارایی فرمون سنتتیک کرم گلوگاه انار، ‭Ectomyelois ceratoniae Zeller‬، در باغات انار

کرم گلوگاه انار، ‭Ectomyeloisceratoniae Zeller (Lep.: Pyralidae)‬، مهمترین آفت باغ های انار در ایران است. تله های فرومونی یکی از ابزارهای مطمین جهت پایش جمعیت حشرات به شمار می روند. در این تحقیق کارایی عوامل موثر بر شکار تله های فرومونی شامل نوع تله، ارتفاع مناسب تله، رنگ تله، جهت نصب تله، دز پاسخ، دوام فرمون، تاثیر میزبان و مقایسه شبه فرومون سنتتیک با فرومون طبیعی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین تغییرات جمعیت شب پره های کرم گلوگاه انار مورد بررسی قرار گرفت. به همین منظور آزمایشهایی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 4 تکرار انجام گرفت. نتایج بدست آمده نشان داد که تله دلتا، بهترین نوع تله با شکار روزانه ‮‭1/04‬ شب پره نر بود. مقایسه ارتفاع تله نیز حاکی از مناسب تر بودن ارتفاع ‮‭1/5‬ متری بود، بطوری که این ارتفاع دارای بیشترین میانگین شکار روزانه (‮‭1/24‬ شب پره نر) بود. بررسی رنگ تله و نیز جهت نصب تله فرومونی نشان داد که تله سفید، مناسب ترین رنگ تله، و جهت جنوب درختان، بهترین جهت نصب تله می باشد، بطوریکه میانگین میزان شکار روزانه تله سفید ‮‭1/17‬ شب پره نر و میانگین شکار روزانه تله های نصب شده در جنوب درختان ‮‭1/04‬ شب پره نر بدست آمد. لذا با توجه به اطلاعات به دست آمده مناسب ترین شرایط نصب تله های فرومون سنتتیک کرم گلوگاه انار، تله نوع دلتا، به رنگ سفید و نصب در جهت جنوب درختان و در ارتفاع ‮‭1/5‬ متری می باشد. مناسب ترین تعداد کپسول شبه فرومون در تله، تعداد دو کپسول بدست آمد، ضمن آنکه بهترین زمان تعویض کپسول شبه فرومون، دو هفته بود. در مورد تاثیر میزبان بیشترین شکار مربوط به تله های نصب شده بر روی پایه چوبی بود. اولین شکار کرم گلوگاه انار، توسط تله های فرومونی در اوایل اردیبهشت مشاهده شد و پایان پرواز شب پره اواخر آبان بود. واژه های کلیدی: انار، کرم گلوگاه انار، ‭Ectomyelois ceratoniae‬، فرومون جنسی، تله فرومونی، نوسانات جمعیت