تعیین ارزش غذایی منابع خوراکی دام استان هرمزگان در تغذیه شتر

در این تحقیق قابلیت هضم مواد مغذی ‮‭13‬ ماده خوراکی شامل سرشاخه های درختان و درختچه های کهور ایرانی، تج، حرا، ترات، چوج و بوته های شوره، جر، خارشتر، نیام درخت سمر به دو شکل سالم و آسیاب شده، خرمای ضایعاتی، کاه گندم و یونجه با استفاده از چهار نفر شتر نر بالغ اندازه گیری شد، آزمایش به روش جمع آوری کل مدفوع و با بستن کیسه به قسمت عقب بدن دام انجام شد. از یونجه به عنوان علوفه پایه استفاده شد. میزان پروتیین خام نیام سمر (‮‭13/75‬ درصد)، یونجه (‮‭13/62‬ درصد)، سرشاخه کهور ایرانی (‮‭11/19‬ درصد) و جر (‮‭12/44‬ درصد) نسبت به سایر علوفه ها بالاتر بود. گیاهانی که در خاکهای شور می رویند مانند شوره، جر، چوج و حرا از میزان خاکستر، سدیم و کلر بالایی برخوردار بودند. از لحاظ قابلیت هضم مواد مغذی، بین خوراکها تفاوتهای معنی داری مشاهده شد (‮‭0/01‬‭P<). ‬بالاترین درصد قابلیت هضم ماده خشک (‮‭74/97‬ درصد)، ماده آلی (‮‭75/56‬ درصد) و انرژی قابل هضم (‮‭3/01‬ مگا کالری در هر کیلوگرم ماده خشک) در نیام سمر آسیاب شده مشاهده شد و یونجه بالاترین درصد قابلیت هضم پروتیین خام (‮‭67/90‬ درصد) و چربی خام (‮‭69/75‬ درصد)، خارشتر بالاترین درصد قابلیت هضم دیواره سلولی (‮‭60/06‬ درصد) و دیواره سلولی منهای همی سلولز (‮‭61/34‬ درصد) و سرشاخه تج بالاترین میزان ماده خشک مصرفی روزانه (‮‭11/447‬ کیلوگرم) را داشت. کمترین درصد قابلیت هضم ماده خشک (‮‭28/88‬ درصد)، ماده آلی (‮‭22/26‬ درصد)، چربی خام (‮‭6/34‬ درصد)، دیواره سلولی منهای همی سلولز (‮‭16/61‬ درصد) و انرژی قابل هضم (‮‭0/56‬ مگاکالری در هر کیلوگرم ماده خشک) در گیاه جر، پروتیین خام (‮‭10/62‬ درصد) در خرمای ضایعاتی و دیواره سلولی (‮‭17/21‬ درصد) در سرشاخه چوج مشاهده شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که برخی منابع خوراکی مرتعی مورد استفاده در تغذیه شتر، مانند نیام سمر، سرشاخه کهور ایرانی، ترات، خارشتر و سرشاخه تج از ارزش غذایی در حد علوفه خشک یونجه برخوردار هستند. کلید واژه : شتر یک کوهانه، قابلیت هضم، سرشاخه درختان و علوفه های مرتعی، استان هرمزگان