بررسی تاثیر چند باکتری تحریک کننده رشد ‭(PGPR) ‬بر بیماری پژمردگی ورتیسلیومی و برخی صفات رویشی پنبه

بیماری پژمردگی ورتیسلیومی یکی از مهمترین بیماریهای پنبه میباشد که سالانه باعث وارد شدن خسارات فراوانی به کشت و تولید این محصول مهم می گردد. عامل این بیماری قارچ خاکزاد ‭Verticillium dahliae ‬میباشد که کنترل شیمیایی آن موثر نبوده و تولید ارقام مقاوم بر علیه آن نیز زمان بر و پر هزینه میباشد. در این تحقیق تاثیر چند ریزوباکتری تحریک کننده رشد گیاهان ‭(PGPR) ‬بر این بیماری و نیز برخی از صفات رویشی پنبه بررسی گردید. باکتریهای مورد استفاده 8 جدایه از جنس های‭Bacillus ‬و‭Pseudomonas ‬بودند که در تحقیقات پیشین تاثیر آنها در کنترل چند بیماری و نیز افزایش بعضی از صفات رویشی گیاهان اثبات گردیده بود. این جدایه ها با استفاده از روش پوشش بذری استفاده شده و تاثیر آنها در شرایط گلخانه بر بیماری پژمردگی ورتیسلیومی پنبه رقم ورامین که بذور آن در خاک آلوده به قارچ ‭V. dahliae ‬کاشته شده بودند ‮‭60‬ روز بعد از کاشت با تعیین شاخص بیماری بررسی گردید. ارزیابی صفات رویشی نیزپس از بررسی بیماری انجام گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که شاخص بیماری در تعدادی از تیمارهای متاثر از باکتریهای ‭PGPR ‬به طور معنی داری در مقایسه با شاهد بدون باکتری کاهش پیدا کرده و این تیمارها در مقایسه با شاهد در گروه های آماری متفاوتی قرار گرفتند. بر اساس نتایج، تیمارهای دارای باکتریهای ‭ B‬،5 B،6 B،2 B،7 B3به ترتیب موثر ترین بوده و تاثیر معنی داری را در کاهش بیماری پژمردگی ورتیسلیومی پنبه در مقایسه با شاهد داشتند. در مقابل، 3 جدایه باکتریی B4 وB8 B،1 تاثیر معنی داری در کاهش بیماری نشان دادند. نتایج بدست آمده همچنین نشان داد که 7 جدایه باکتریایی ‭PGPR ‬استفاده شده تاثیرات مثبت و معنی داری بر صفات رویشی بررسی شده (ارتفاع بوته، وزن تر بوته و طول ریشه) داشتند. جدایه باکتریایی ‭ B‬4تنها جدایه ای بود که تاثیر آماری معنی داری بر صفات رویشی نشان نداده و با شاهد بدون باکتری و دارای قارچ بیماریزا در یک گروه آماری قرار گرفت. تجزیه و تحلیل آماری نتایج مربوط به این قسمت حاکی از این بود که باکتریهای موثر به شکل معنی داری صفات رویشی فوق را نسبت به شاهد افرایش داده در گروه های آماری مجزا و متفاوتی قرار گرفتند. در این بین، باکتریهای B6 ، B7و B5موثرترین جدایه ها بودند که در افزایش تمامی صفات رویشی فوق بیشترین تاثیر معنی داری داشته و حتی بالاتر از شاهد بدون قارچ بیماریزا قرار گرفتند. نتایج کلی این تحقیق حاکی از موثرتر بودن باکتربهای جنس ‭Pseudomonas ‬نسبت به باکتریهای جنس ‭Bacillus ‬در تاثیر بر هر دو فاکتور بیماری پژمردگی و صفات رویشی پنبه بود. واژه های کلیدی: پنبه- پژمردگی‭-Verticillium dahliae-‬باکتریهای ‭PGPR ‬صفات رویشی