بررسی زیستگاهی چکاوک آسمانی ‭(Alauda arvensis L.) ‬و چکاوک کاکلی ‭(Galerida cristata L.) ‬در مزارع کلزای استان های گلستان، مازندران و اردبیل

پرندگان بخصوص چکاوک ها در زمان رویش بوته های کلزا (پاییز و زمستان) در مراحل دو برگی تا پنجه زنی گیاه و تا قبل از مرحله ساقه زنی خسارت زا هستند. در این پژوهش، در استانصهای مازندران،گلستان و اردبیل (مغان)، مزارع کلزا پس از رویش و چندبرگ شدن، در طول یک ترانسکت خطی در طول مزرعه پیمایش و فاکتورهای زیر ثبت شدند: اندازه سطح مزرعه (هکتار)، نوع کشت مزارع همجوار، وجود درخت در کنار مزرعه، گونه های پرنده و تعداد آنها. در مورد لکهصهای خسارت، ابتدا جهت جغرافیایی آن، فاصله از حاشیه و مرکز زمین، از پرچین، نهر و جاده یادداشت و سپس در یک پلات 1ا1 متری فاکتورهای زیر اندازهصگیری شد: تعداد کل بوته ، تعداد بوته با خسارت پرندگان، ارتفاع بوتهصهای کلزا با برگ، ارتفاع ساقه، تعداد بوتهصهای پهن برگ، درصد تاج پوشش کلزا و تعداد فضله چکاوک. بر اساس نتایج، میانگین کلی خسارت در ‮‭129‬ لکه خسارت ‮‭46/43 1/87‬ بود که بالاترین میزان خسارت در استان گلستان مشاهده شد (‮‭52/82 2/39‬). بر اساس آزمون های آماری انجام شده میزان خسارت بین سه منطقه، بین گونه های خسارت زا در استان های گلستان و مازندران، خسارت در موقعیت های مختلف مزرعه و همچنین بین تراکم بوته کلزا در پلات های لکه خسارت با پلات های همجوار اختلاف معنی داری وجود داشت (‮‭05.0‬‭> P). ‬میزان خسارت با اندازه مزرعه، فاصله از جاده و تعداد فضله همبستگی معنی دار مثبت ولی با تراکم، ارتفاع و تاج پوشش بوته کلزا همبستگی معنی دار منفی داشت (‮‭05.0‬‭> P). ‬در مورد بقیه عوامل یادشده اختلاف معنی داری مشاهده نشد (‮‭05.0‬‭