بررسی خصوصیات رویشگاه و پراکنش گونه های تیموس در ایران - فارس

آویشن با نام علمی ‭Thymus ‬از خانواده نعناییان، یکی از گیاهان دارویی مهم استان فارس است که بطور خودرو در برخی مناطق این استان می روید. این بررسی با هدف تعیین نیازهای اکولوژیک و سپس ارایه مدل مناسب کاشت جنس تیموس در استان اجرا شد. در این طرح ابتدا رویشگاه های گونه های ‭Thymus ‬در سطح استان فارس تعیین شد. در مرحله بعد ویژگی های توپوگرافی مناطق پراکنش گونه ها شامل ارتفاع، شیب، جهت شیب و مختصات جغرافیایی ثبت شد. در ادامه به منظور بررسی بافت خاک، ‭pH‬، شوری خاک، هدایت الکتریکی، درصد آنیون و کاتیون ها از هر رویشگاه، نمونه خاک جمع آوری و به آزمایشگاه خاکشناسی منتقل خواهند شد. اطلاعات هواشناسی رویشگاه ها شامل درجه حرارت متوسط ماهانه و سالیانه، حرارت ماکزیمم و مینیمم، میزان بارندگی از نزدیک ترین ایستگاه هواشناسی گرفته می شوند. با استفاده از نرم افزارهای ‭ELWIS ‬و ‭Map info ‬نقشه رویشگاه های طبیعی گونه های مختلف تهیه شد. نقشه محدوده ‭(polygon) ‬رویشگاه آویشن نقشه محدوده ‭(polygon) ‬رویشگاه آویشن تهیه شد. سپس جهت شناسایی قابلیت های بالقوه رویشگاه ها در سطح استان، پس از تعیین صفات موثرتر با استفاده از آنالیزهای چند متغیره شامل تحلیل عاملی و آنالیز خوشه ای، با بکارگیری لایه های ‭GIS ‬اثر هر کدام از آیتم های بررسی شد. در گونه ‭Th. daenensis ‬تجزیه به مولفه های اصلی موید آن است که چهار مولفه اول حدود 5/%‮‭93‬ تغییرات را مورد بررسی قرار می دهد که موثرترین متغیرها شامل متفیرهای اقلیم، شیب، بافت حاک و شوری هستند.از تجزیه ی خوشه ای نیز 3 گروه مجزا، با بیش از %‮‭70‬ شباهت حادث می شود. در گونه ‭Th. lancifolius ‬نیز 3 مولفه با 4/%‮‭86‬ تغییرات وجود دارد که موثرترین نیز متغیرهای اقلیم، شیب، بافت خاک و ‭EC ‬است.تجزیه خوشه ای نیز نمونه ها را در 2 گروه با بیش از %‮‭70‬ شباهت طبقه بندی نموده است. واژه های کلیدی: آویشن، ویژگی های اکولوژیکی، آنالیزهای چند متغیره، لایه های ‭GIS‬، فارس.