شناسایی آفات مهم درختان ارس و دشمنان طبیعی آنها و بررسی بیولوژی گونه غالب در جنگل های هزار مسجد استان خراسان رضوی

گونه ارس با نام علمی ‭Juniperus excelsa ‬یکی از گونه های مهم درختی در منطقه هزار مسجد استان خراسان رضوی می باشد. درختان ارس به عنوان یکی از منابع طبیعی کشور دارای اهمیت زیادی هستند. فعالیت حشرات آفت خسارت قابل ملاحظه ای را متوجه این منابع ارزشمند می کند. لذا شناخت این عوامل خسارتزا در جهت حفاظت، اصلاح و توسعه این سرمایه ملی ضروری می باشد. هدف از اجرای این طرح شناسایی آفات گونه ارس و همچنین معرفی آفات کلیدی آن در استان خراسان رضوی است. جهت شناسایی آفات ارس ابتدا تعداد 5 مکان نمونه برداری که در آنجا درختان ارس از تراکم نسبتا بالایی برخوردار بودند انتخاب گردید. سپس از ابتدای فصل همزمان با فعالیت آفات، با روش های مختلف نمونه برداری شامل شکار مستقیم با تور حشره گیری، تله نوری و آسپیراتور اقدام به جمع آوری حشرات آفت شد. نمونه های فوق پس از انتقال به آزمایشگاه و اتاله شدن کد گذاری شده و با استفاده از کلید های معتبر علمی موجود شناسایی گردیدند. نتایج حاصل از نمونه برداری های انجام شده از آفات ارس هزار مسجد تاکنون مشخص نمود که سوسک های چوبخوار سه خانواده از راسته سخت بالپوشان شامل خانواده های ‭Cerambycidae ‬، ‭Scolytidae ‬و ‭Buprestidae ‬بیشترین خسارت را به درختان ارس وارد می نمایند. یک گونه سوسک شاخک بلند چوبخوار بر روی ارس جمع آوری گردید که شامل سوسک شاخک بلند ‭Semanotus sp. (Col.Cerambycidae ) ‬می باشد. در طی بازدید های انجام شده از مکان های نمونه برداری یک گونه شته بر روی ارس جمع آوری شد که پس از بررسی های آزمایشگاهی و بررسی منابع علمی و کلیدهای موجود شناسایی حشرات به نام علمی ‭Cinara juniperi ( Hom.Lachnidae ) ‬تشخیص داده شد. همچنین یک نمونه زنجره از خانواده ‭Cicadellidae ‬برروی ارس جمع آوری گردید. یک نمونه زنبور بذر خوار بر روی بذرهای درخت ارس جمع آوری گردید که نمونه های زنبور فوق به نام علمی ‭ Megastigmus sp( Hymenoptera : Torymidae) ‬تشخیص داده شد. این آفت بعنوان یکی از عوامل موثر در کاهش زاد آوری طبیعی ارس دارای اهمیت می باشد. ریست شناسی ‭.Megastigmus sp ‬بعنوان گونه غالب بررسی شد. میانگین دوره لاروی این آفت بین ‮‭32‬ تا ‮‭38‬ روز (‮‭33/8 1/78‬) تعیین شد. کلید واژه ها ارس، آفات، دشمنان طبیعی، چوبخوار، زیست شناسی و خراسان رضوی ‭.Juniperus excelsa‬، ‭Pests‬، ‭Natural enemies ‬، ‭Xylophage‬، ‭Biology‬، ‭Khorasan Razavi.