مطالعه خصوصیات تولیدمثلی اسب قره باغ در استان آذربایجان شرقی

حفظ ، تکثیر و افزایش جمعیتهای دامی ارتباط مستقیمی با تولیدش دارد به گونه ای که تولید مثل نقش مهمی در افزایش بهره وری دارد.با توجه به اینکه اطلاعات دقیقی در مورد تولید مثل این توده اسب بومی وجود ندارد، به منظور تعیین پروفیل هورمون های استروژن و پروژسترون ،زمان مناسب جفتگیری و تعیین زمان تخمک ریزی انجام این طرح ضروری تشخیص داده شد.این طرح در سال ‮‭1390‬ بر روی دو راس مادیان اصیل قره باغ دارای شناسنامه با سنین بین 7 و 8 سال و وزنهای بین ‮‭300‬ و ‮‭305‬ کیلوگرم در شهرستان تبریز انجام گردید. هدف از این مطالعه بررسی چرخه فحلی مادیانهای قره باغ در فصل تولید مثل (بهار) می باشد. جهت تشخیص فحلی ، مادیانها هر روزتیزینگ میشوند. در صورتیکه دام علایم فحلی نشان داد آزمایشات بعدی انجام می گردیدند. بعد از تشخیص فحلی خونگیری بمدت یک چرخه کامل فحلی (‮‭24-19‬ روز) از ورید وداج مادیان های دارای چرخه بعمل آمد.مقدار هورمونهای پروژسترون و استروژن در سیکل فحلی از طریق تست‭RIA ‬و دینامیسم فولیکلی با استفاده از دستگاه سونوگرافی بررسی گردید.در این طرح چرخه فحلی، طول سیکل فحلی ، طول مدت فحلی، دی استروس، مت استروس و پرواستروس در مادیان های قره باغ در فصل تولید مثل(بهار) تعیین گردید.امواج فولیکلی نیز با لمس تخمدانها و ارزیابی سونوگرافی مطالعه گردید. در مقام مقایسه نمودار های شماره 2 و 3 و 4 با نمودار شماره 1 که استاندارد در مادیان تروبرد است مشخص میگردد که هورمونهای استروژن و پروژسترون در اسب های قره باغ از همان الگوی استاندارد پیروی میکنند. با اندازه گیری هورمون پروژسترون در فصل تولید مثل میتوان پی به مراحل سیکل استروس (پرو استروس، استروس، مت استروس و دای استروس) برد. زمانیکه هورمون استروژن به حداکثر خود میرسد سبب میشود تا هورمون پروژسترون به حداقل مقدار خود برسد.علت موج دار شدن هورمون استروژن بعلت موج فولیکولی در حال رشد است که در نمودار این هورمون دارای دو موج فولیکلی است. کلید واژه ها:اسب قره باغ، هورمون استروژن، پروژسترون، زمان تخمک ریزی