بررسی تغییرات جمعیت غلاف خوار سویا ‭Helicoverpa armigera Hub. ‬و ارزیابی عوامل زنده و اقلیمی جهت کنترل آن

کرم غلاف خوار سویا ‭Helicoverpa armigera Hub. (Lep: Noctuidae) ‬مهمترین آفت سویا در استان مازندران می باشد. از سال ‮‭1387‬ بمدت 3 سال، تغییرات جمعیت این آفت در دو مزرعه یک هکتاری در استان مازندران مورد مطالعه قرار گرفت. از تله فرمونی و نوری جهت شکار حشرات کامل استفاده شد. هر هفته ‮‭25‬ گیاه از هر مزرعه بطور تصادفی انتخاب و تعداد تخم و لارو آفت و عوامل کنترل بیولوژیک شمارش و ثبت گردید. متوسط درجه حرارت و رطوبت نسبی نیز ثبت گردید. تخم و لارو آفت جهت دستیابی به حشرات پارازیتویید پرورش داده شدند و یک نمونه زنبور پارازیتویید متعلق به خانواده ‭Ichneumindae ‬و یک گونه مگس پارازیتویید، با نام علمی‭Pseudogonia nr. rufifrons (Diptera: Tachinidae) ‬جمع آوری و شناسایی گردید. کفشدوزک هفت نقطه ای‭Coccinella septempunctata (Col.: Coccinellidae) ‬و بالتوری ‭Chrysoperla carnea (Neuroptera: Chrysopidae) ‬جمع آوری گردید. همبستگی بین جمعیت آفت و عوامل اقلیمی مورد بررسی قرار گرفت. حشرات کامل غلاف خوار سویا از اوایل خرداد تا اواخرآبان بوسیله تله فرمونی شکار شدند. پیک فعالیت پروازی غلافخوار کاملا مجزا نبود، در اوایل تیر و مرداد پیک کوچکی دیده شد ولی در شهریور بالاترین پیک مشاهده گردید. تخم و لاروهای سن 1 و 2 تراکم بیشتری نسبت به سنین لاروی ،‮‭4 3‬ و 5 داشتند. به نظر می رسد تعداد زیادی از تخم ها و لاروهای جوان از بین رفته و به سنین بالاتر نمی رسند، بویژه تخم هایی که در اواخر مرداد ماه روی سویا گذاشته می شوند ندرتا تفریخ می شوند، و شرایط جوی، فعالیت دشمنان طبیعی بویژه عنکبوت ها و مرحله رشدی گیاه اثرگذار می باشد. بر اساس نتایج این تحقیق، اوایل دهه دوم مرداد بهترین زمان کنترل شیمیایی غلاف خوار سویا می باشد، زیرا دراین موقع از فصل هم تخم و هم لاروهای ریز آفت دارای بالاترین تراکم می باشند. واژه نامه سویا، غلاف خوار سویا، تغییرات جمعیت، مازندران، ‭Helicoverpa armigera