بررسی اثر زمان مصرف نیتروژن برراتون دهی ارقام برنج در شرایط خشکه کاری در خوزستان

این پژوهش به صورت آزمایش کرتهای یکبار خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی، سه تکرار و به مدت یکسال(‮‭1388‬)درایستگاه تحقیقاتی شاوور واقع در شمال اهواز اجرا گردید. عنصر نیتروژن از منبع اوره در سه سطح (شاهد، ‮‭45‬ کیلوگرم یک هفته پس از برداشت محصول اصلی و ‮‭45‬ کیلوگرم در هکتار طی دو تقسیط (‮‭22/5‬ کیلوگرم بلافاصله پس از برداشت محصول اصلی و ‮‭22/5‬ کیلوگرم نیز ‮‭20‬ روز پس از آن) به عنوان کرت اصلی در نظر گرفته شد. اما ارقام برنج (هویزه، گرده، چمپا، ‮‭22‬‭N ‬و دلار) در کرتهای فرعی قرار گرفتند. تمامی ارقام مذکور در هفته اول خرداد و به عنوان عامل اصلی بهروش خشکهکاری کشت شدند. نتایج نشان داد عملکرد دانه در بین ارقام برنج و اثر متقابل دو عامل در سطح %1 معنیدار بوداما بین سطوح کودی اختلافی از نظرآماری مشاهده نشد. بیشترین عملکرد دانه مربوط به ارقام هویزه و دلار با میانگینهای ‮‭440/5‬ و ‮‭417/5‬ کیلوگرم در هکتار بود. میزان ماده خشک کل در بین سطوح کودی و ارقام به ترتیب در سطوح %5 و %1 تفاوت معنیدار داشت. بیشترین مقدار آن مربوط به سطوح n1 و n2 بود و در میان ارقام نیز (هویزه، ‮‭22‬‭N ‬و دلار) بالاترین میزان را داشتند. بین ارقام و اثر متقابل دو عامل از نظر شاخص برداشت تفاوت معنیداری در سطح %1 بود. رقمهای هویزه و دلار بیشترین مقدار را داشتند. باروری خوشه، دانه در خوشه و وزن هزار دانه در بین ارقام در سطح %1 معنیدار بود. طول خوشه در بین ارقام و اثر متقابل دو عامل در سطح %1 و %5 معنیدار بود. طول دوره راتوندهی در بین ارقام تفاوت معنیدار در سطح %1 داشت. تمامی صفات مزبور در شرایط راتون مقادیر کمتری از زراعت اصلی داشتند. براساس نتایج حاصله، ارقام هویزه، دلار و ‮‭22‬‭N ‬دارای پتانسیل نسبی برای راتونمیباشند. با توجه به نتایج بدست آمده و نقش ذخایر کربوهیدراتی به عنوان سوبسترات اصلی برای تحریک و رشد جوانههای قاعده گیاه در دوره محدود رشدی زراعت راتون، مصرف کود اوره، بخصوص تقسیط آن میتواند ضمن افزایش رشد بخشهای رویشی و کاهش نقش ذخایر کربوهیدراتی باعث کاهش تولید راتون شود. همچنین با توجه به کوتاهی مدت دوره زراعت راتون و سرمای زودرس در اوایل آذرماه، مصرف و خصوصا تقسیط کود اوره در طی دوره راتون توصیه نمی شود. لذا هرگونه مصرف کود اوره بایستی به صورت یک مرحلهای و بلافاصله یا یک هفته پس از برداشت محصول اصلی انجام شود. 2- واژه های کلیدی: راتون، نیتروژن، زمان مصرف، برنج، خشکهکاری