بررسی زمان مناسب ورود و خروج دام در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (گلستان مراوه تپه)

مراتع از گونه های گیاهی مختلفی تشکیل شده است که هر یک دارای مراحل رویشی و زایشی متفاوتی میباشند. بنابراین هر یک از گونهها در زمان خاصی از دوره رویش آمادگی چرا داشته و در زمان خاصی نیز باید چرای آن متوقف شود.گذشته از آن خاک مرتع نیز در زمان های معینی آمادگی ورود دام به مرتع را دارد. بدون شناخت این خصوصیات در یک مرتع تعیین فصل چرا و مدیریت چرا و دام مقدور نمیباشد. با انجام این بررسی، امکان تجدید نظر در برنامه مدیریت چرای مراتع مناطق دارای پوشش گیاهی مشابه فراهم میشود. به همین منظور برای تعیین ورود بموقع دام به مرتع و خروج به هنگام آن از مرتع، این تحقیق در مراتع نیمه استپی پاشایلق واقع در ‮‭10‬ کیلومتری شمال شرق مراوه تپه بمدت 4 سال(‮‭1386-1389‬) اجرا شد. اطلاعاتی از جمله مراحل فنولوژی و ارتفاع کل گیاه مربوط به 5 گونه مرتعی و همچنین وضعیت رطوبتی خاک از زمان شروع فصل رویش تا خشک شدن گیاه در 4 سال جمع آوری و در فرم های ویژه ای ثبت گردید. جهت تعیین زمان مناسب خروج دام از مرتع از روش ارزیابی در صد بهره برداری شده از گونه های اصلی مرتع و مقایسه آن با حد بهره برداری مجاز آنها استفاده شد. نتایج نشان داد که بین 5 گونه مرتعی از نظر مراحل فنولوژی در سالهای مورد بررسی تفاوت وجود دارد. به طوری که در سال مرطوب شروع رشد گیاهی بین دو تا سه هفته زودتر و در سالهای خشک همین مدت دیرتر آغاز می شود ضمنا از نظر طول مدت زمان فعالیت رویشی و زایشی گیاهان نیز تفاوت وجود دارد. واژه های کلیدی: آمادگی مرتع، زمان مناسب ورود دام به مرتع، زمان مناسب خروج دام از مرتع ، فنولوژی، مدیریت چرایی ، سایت پاشایلق مراوه تپه استان گلستان