بررسی آفات و بیماریهای گونه های مختلف آویشن ‭( Thymus spp.) ‬در ایران

آویشن ‭(Thymus spp.) ‬از گیاهان دارویی و معطری است که در اکثر مناطق معتدله رویش دارد. اسانس بدست آمده از این گیاه برای درمان بیماریهای مختلف از جمله بیماریهای دستگاه تنفسی، زکام، برونشیت، آسم،گریپ، ناراحتیهای معده تجویزشده است. این تحقیق با توجه به اهمیت شناسایی عوامل خسارتزا به این گیاه دارویی و تاثیری که این عوامل می توانند در عملکرد گیاه مزبور داشته باشند و همچنین با توجه به اینکه تا کنون تحقیقی در مورد آفات و بیماریهای گیاه آویشن در کشور صورت نگرفته است انجام شد. نمونه برداری از آفات و بیماریهای آویشن در چهار رویشگاه طبیعی آویشن در مناطق آوج ( منطقه کیسه جین و آروجان)، طارم سفلی ( جنگلهای حسین آباد)، الولک (پایین سلطان قیس)، الموت( بالای راهدارخانه) و دو مزرعه کشت آویشن شامل ایستگاه تحقیقات گیاهان دارویی الموت و ایستگاه تحقیقات اسماعیل آباد انجام شد. طی سالهای اجرای طرح و در طول فصل رویشی هر دو هفته یکبار نمونه برداری انجام شد. جمع آوری حشرات با استفاده از تور حشره گیری و جمع آوری مستقیم با دست انجام گرفت. بعد از انتقال نمونه ها به آزمایشگاه و آماده سازی ( اتاله کردن و یا تهیه اسلایدهای میکروسکوپیک در مورد حشرات ریز و کنه ها) با استفاده از کلیدهای معتبر و تایید مراجع ذیصلاح مورد شناسایی قرار گرفت. به منظور شناسایی عوامل بیماریزای آویشن از بوته هایی که علایم مشکوک به بیماریهای گیاهی (از جمله پژمردگی، خشکیدگی، نکروز، قهوه ای شدن بافت آوندی و ...) در آنها مشهود بود، نمونه برداری به عمل آمد. نمونه ها پس از انتقال به آزمایشگاه و ضد عفونی سطحی روی محیط کشت های معمول قارچی ‭(PDA‬، ‭CMA ) ‬کشت داده شدند که پس از خالص سازی نسبت به شناسایی عوامل بیماریزا اقدام شد.آزمون بیماریزایی برخی از جدایه های قارچی مورد بررسی قرار گرفت. جداسازی نماتدها شامل شستشو، استخراج نماتدها از خاک، کشتن و ثابت کردن و انتقال آنها به گلیسیرین خالص از روش تکمیل ش ده دگ ریس (‮‭1969 , De Grisse) ‬استفاده شد.آفات شناسایی شده عبارتند از شته‭: Koch.‬، ‮‭1854‬ ‭Aphis serpylii‬، شپشک‭Eriococcus reynei Schmutterer‬، ‮‭1952‬ ‭(Coccoidea) : Eriococcidae)) ‬، موریانه‭: Microcerotermes sp.‬، سوسک گرده خوار‭: ( (Schaum‬، ‮‭1841‬ ‭Oxythyrea cinctella‬، بیماریهاشامل، سفیدک سطحی‭: sp. Erysiphe‬، پوسیدگی سفید ریشه‭: (Harting) Berlese Rosellinia necatrix‬، پوسیدگی طوقه و ریشه‭: .Rhizoctonia sp‬، سوختگی برگها:‮‭1768‬ ‭Alternaria arboresecens Ispave ‬و نماتدهای انگلی شامل،‮‭1953‬‭Criconemella antipolitana (De Guiran‬، ‮‭1963‬‭) Iuc&Raski‬،‮‭1981‬،‭Geocenamusbrevidens (Allen‬،‮‭1955‬، ‭Siddigi‬‮‭1970‬،‭) Brzeski‬‮‭1991‬، ،‭Pratylenchus thoreni Sher&Allen.‬و گیاه انگل سس گونه‭Yuncker Cuscuta campestris ‬از روی گیاه آویشن جمع آوری و شناسایی شدند. واژه های کلیدی: آویشن ‭( ( Thymus spp.‬، آفات، بیماریها، نماتدها، گیاه انگل، استان قزوین