بررسی تاثیر میزبان جانشین تخم پروانه افستیا و سیتوتروگا در کارایی زنبور تریکوگراما علیه کرم گلوگاه انار

پروانه کرم گلوگاه انار یا شب پره خرنوب به نام علمی ‭ectomyelois ceratoniae zell. ‬از آفات مهم و کلیدی باغات انار بوده و روش کنترل بیولوژیک با استفاده از زنبورهای تریکوگراما از روش های موثر و مفید جهت کنترل و کاهش خسارت افت می باشد. به منظور بررسی تاثیر نوع میزبان جانشین در تولید زنبور تریکوگراما و نقش آن در کاهش خسارت افت طرح ذیل بمدت 2 سال در استان یزد به اجرا درآمد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آمار برداری های انجام شده نشان دهنده کارایی خوب زنبور در کاهش خسارت آفت می باشد. بطوریکه در سال اول در تیمار ‭A ‬که رهاسازی زنبور طی 9 مرحله و با استفاده از زنبورهای تولیدی روی میزبان واسط تخم پروانه سیتوتروگا انجام شده ‮‭60/8‬ درصد کاهش آلودگی داشته است و در تیمار ‭B ‬که رهاسازی زنبور طی 7 مرحله و با استفاده از زنبورهای تولید شده روی میزبان واسطه تخم پروانه افستیا انجام گرفت ‮‭57‬ درصد کاهش آلودگی داشته است. در سال دوم اجرای طرح در تیمار ‭A ‬رهاسازی زنبور با میزبان واسط تخم پروانه سیتوتروگا طی 9 نوبت با کاهش آلودگی ‮‭59/05‬ درصد تاثیر مثبت در کنترل آفت داشته است در صورتیکه در تیمار رهاسازی زنبور با میزبان واسط تخم پروانه افستیا با 8 نوبت رهاسازی با ‮‭57/8‬ درصد کاهش آلودگی نسبت به تیمار ‭A ‬برتری داشته است. در سال سوم اجرای طرح در تیمار ‭A ‬با 9 نوبت رهاسازی زنبور تولیدی با میزبان تخم پروانه سیتوتروگا ‮‭53/4‬ درصد کاهش آلودگی نشان می دهد در حالی که در تیمار ‭B ‬با 9 نوبت رهاسازی زنبور با میزبان واسط تخم پروانه افستیا کاهش آلودگی میوه ‮‭64‬ درصد نسبت به تیمار ‭A ‬برتری داشته است. همچنین رهاسازی زنبور علاوه بر کنترل آفت در باغ در کاهش انتقال آلودگی آفت به انبار نیز مثبت ارزیابی شد. بطوری که در تیمار ‭A ‬در سال اول ‮‭53/8‬ درصد و در سال دوم ‮‭49/9‬ درصد و در سال سوم ‮‭50/6‬ درصد کاهش آلودگی داشته است و در تیمار ‭B ‬در سال اول ‮‭58/96‬ درصد، درسال دوم ‮‭65/1‬ درصد و در سال سوم با ‮‭59/6‬ درصد کاهش آلودگی نسبت به تیمار ‭A ‬و شاهد برتری داشته است. در این آزمایشات نشان می دهد زنبور از کارایی خوبی برخوردار بوده و در حد %1 معنی دار می باشد و همچنین مشخص شد که زنبورهای تولیدی روی میزبان واسط تخم پروانه افستیا از کارایی بهتری برخوردار است.