بررسی میزان اسپورزایی باسیلویس آنتراسیس در محیط کشت مایع و نیمه جامد

باکتری باسیلوس آنتراسیس، عامل یکی از کشنده ترین بیماریهای انسان و دام به نام شاربن یا آنتراکس میباشد. برای تولید واکسن در اغلب کشورهای دنیا از سویه ‮‭34‬f2 استرن استفاده می شود. در این مطالعه ابتدا منحنی رشد این سویه در محیط بویون ماترا در مدت ‮‭24‬ ساعت تعیین گردید و اثر برخی تغییرات فیزیکی‭(pH ‬و دما) و شیمیایی (گلوکز ، عصاره مخمر، گلوتامات، نشاسته و پپتون) بر اسپورزایی و رشد آن در محیط های مختلف بررسی گردید. میزان اسپورزایی با رنگ امیزی و مشاهده میکروسکوبی و میزان رشد با روش اسپکتروفتومتری در طول موج ‮‭600‬ نانومتر تعیین شد. نتایج نشان داد که مرحله ی رشد کند 2 ساعت و مرحله رشد لگاریتمی ‮‭13‬ ساعت در این محیط به طول انجامید و مرحله رشد از معادله شیب خطی لگاریتمی ‮‭979.0‬‭=y=‬‮‭096.0‬‭x+‬‮‭831.2‬ ‭ R‬2 پیروی نموده و تعداد باکتری در انتهای این فاز در هر میلی لیتر به ‮‭109‬ا‮‭1/8‬‭CFU ‬رسیده است. میانگین سرعت رشد باکتری از ابتدای فاز رشد ‮‭1760‬ سلول در ساعت محاسبه گردید. میکروارگانیسم پس از آن وارد مرحله سکون گردیده و میزان رشد در ساعت ‮‭24‬ بسیار محدود بوده است. میزان رشد در مرحله لگاریتمی یا اکسپونانسیل بر اساس رشد صد در صد در ‮‭24‬ساعت تقریبا برابر با ‮‭81‬ می باشد. همزمان با رشد باکتری میزان ‭pH ‬محیط بالا رفته و از ‭pH ‬اولیه که در حالت خنثی ( 7 ‭pH= ) ‬تنظیم شده بود به حالت قلیایی( تا ‮‭8/5‬ ‭pH= ) ‬افزایش پیدا کرده است. میزان اسپورزایی تا ‮‭24‬ ساعت با توجه به اسمیرهای تهیه شده قابل ملاحظه نبود. نتایج نشان داد نوترینت براث محیط مناسبی برای تولید اسپور باسیلوس انتراسیس نیست. پپتون (2/%0) روی رشد اثر گذاشت و میزان اسپورزایی به ‮‭80‬ درصد رسید و بعد از سردخانه گذاری ‮‭90‬ درصد شد. گلوکز (2/%0) اثر واضحی روی رشد ، اسپورزایی و نهایی نداشت. عصاره مخمر(2/%0) توانست رشد و اسپورزایی را در این محیط افزایش دهد. محیط ‭N.Z.Case ‬، محیط مناسبی برای اسپورزایی بود. گلوتامات (6/%0) همراه نشاسته(6/%0) رشد و اسپورزایی را در این محیط افزایش چشمگیری داد و نشاسته به تنهایی نیز توانست مقداری بر این دو تاثیر بگذارد. افزودن گلوکز تغییر اندکی در رشد ایجاد نمود ولی اسپورزایی افزایش یافت. تریپتوفان گلوتامات (هر یک 6/%0) رشد را افزایش داد ‭pH ‬محیط را قلیایی نمود و موجب افزایش اسپورزایی تا %‮‭94‬ شد. عصاره مخمر(4/%0) همراه پپتون(6/%0) افزایش اندکی در رشد و اسپورزایی داشت. رشد اولیه در محیط ‭Elners ‬تقریبا مناسب بود در سه روز اولیه ‭pH ‬به ‮‭8/8‬ رسید و اسپورها %‮‭74‬ شد. افزودن عصاره مخمر (2/%0) و گلوکز(2/%0) همراه پپتون (3/%0) به میزان رشد افزوده ولی اسپورزایی با تاخیر انجام شد. افزودن گلوتامات، تریپتوفان و نشاسته در محیط کشت مایع (براث) اثرات مناسبی بر رشد و اسپورزایی داشته است. کلمات کلیدی: باسیلوس آنتراسیس، دما، ‭pH ‬، گلوکز ، عصاره مخمر، گلوتامات، نشاسته ، پپتون، سویه ‮‭34‬f2 استرن، براث