بررسی سازگاری ژنوتیپ های امیدبخش جو در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت منطقه سرد

با هدف گزینش لاین های امید بخش پر محصول و پایدار نسبت به ارقام تجارتی موجود در برنامه به نژادی جو آبی منطقه سرد که دارای سازگاری وسیع با شرایط اقلیم سرد کشور باشند و به منظور تعیین پایداری عملکرد و بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ ا محیط تعداد ‮‭17‬ رقم و لاین پیشرفته جو به همراه سه شاهد بهمن، ‮‭87-3‬ ‭EBYT-C‬و ‮‭87-4‬ ‭EBYT-C ‬طی سال زارعی ‮‭1390 -91‬ در 8 ایستگاه منطقه سرد کشور شامل ایستگاه های کرج، مشهد، اردبیل، میاندوآب، تبریز، همدان، اراک و جلگه رخ در آزمایش (‮‭11‬‭th EBYT-C) ‬در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در آزمایش یکنواخت اجرا گردید. هر کرت شامل 6 خط کاشت به فاصله ‮‭20‬ سانتی متر، طول 6 متر و مساحت ‮‭7/2‬ مترمربع بوده که پس از حذف ‮‭0/5‬ متر از ابتدا و انتهای هر کرت مساحت برداشت 6 مترمربع در نظر گرفته شد. نتایج مربوطه به عملکرد دانه ژنوتیپ ها پس از برداشت برای هر ایستگاه بطور جداگانه مورد تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ساده و مرکب قرار گرفت. تجزیه مرکب داده ها نشان داد که اثر محیط و اثر متقابل ژنوتیپ و محیط در تظاهر عملکرد ژنوتیپ ها تاثیرگذار بودند. در ادامه و بمنظور بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ در محیط، با استفاده از روش های تجزیه پایداری، پایداری لاین های مورد مطالعه تجزیه و تحلیل شد. نتایج بیشتر روش های تجزیه پایداری اعم از تک متغیره و روشهای چند متغیره ژنوتیپ های شماره ‮‭15‬،‮‭18‬،‮‭16‬،3 و ‮‭14‬را به عنوان ژنوتیپ های برتر و پایدار و ژنوتیپ های ،‮‭5 4‬ ، ،‮‭7 2‬و ‮‭10‬ را به عنوان ژنوتیپ های ناپایدار شناسایی نمودند. همچنین نتایج نشان داد که سازگاری خصوصی برای لاین های شماره ،9 ،‮‭10‬ (5،2،‮‭13‬)، ،2 ،‮‭12‬ ،‮‭5 8‬ و 6 بترتیب با ایستگاه های کرج، مشهد، اردبیل، میاندوآب، تبریز، همدان، اراک و جلگه رخ وجود داشت. در مجموع ژنوتیپ های شماره ،‮‭16 3‬ و ‮‭18‬جهت آزمایش های تحقیقی تطبیقی و به زراعی انتخاب گردیدند. واژه های کلیدی : اثر متقابل ژنوتیپ در محیط جو، پایداری عملکرد، سازگاری و منطقه سرد