بررسی سازگاری ژنوتیپ های امیدبخش جو در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت منطقه سرد

با هدف گزینش لاین های امید بخش پر محصول و پایدار نسبت به ارقام تجارتی موجود در برنامه به نژادی جو آبی منطقه سرد که دارای سازگاری وسیع با شرایط اقلیم سرد کشور باشند و به منظور تعیین پایداری عملکرد و بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ ا محیط تعداد ‮‭17‬ رقم و لاین پیشرفته جو به همراه سه شاهد ‮‭14‬‭-EBYTC‬‮‭10-86‬، ‭ EBYTC‬‮‭86‬ و رقم بهمن طی سال زارعی ‮‭1390 -91‬ در 8 ایستگاه منطقه سرد کشور شامل ایستگاه های کرج، مشهد، اردبیل، ارومیه، تبریز، همدان، اراک و جلگه رخ در آزمایش (‮‭10‬‭th EBYT-C) ‬در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در آزمایش یکنواخت اجرا گردید. هر کرت شامل 6 خط کاشت به فاصله ‮‭20‬ سانتی متر، طول 6 متر و مساحت ‮‭7/2‬ مترمربع بوده که پس از حذف ‮‭0/5‬ متر از بالا و پایین هر کرت مساحت برداشت 6 مترمربع در نظر گرفته شد. نتایج مربوطه به عملکرد دانه ژنوتیپ ها پس از برداشت برای هر ایستگاه بطور جداگانه مورد تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ساده و مرکب قرار گرفت. تجزیه مرکب داده ها نشان داد که اثر محیط و اثر متقابل ژنوتیپ و محیط با تکیه بر اثر مکان در تظاهر عملکرد ژنوتیپ ها تاثیرگذار بودند. در ادامه و بمنظور بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ در محیط، با استفاده از روش های تجزیه پایداری، پایداری لاین های مورد مطالعه تجزیه و تحلیل شد. نتایج بیشتر روش های تجزیه پایداری اعم از تک متغیره و روشهای چند متغیره ژنوتیپ های شماره ‮‭15‬،‮‭14‬،4 و 8 را به عنوان ژنوتیپ های برتر و پایدار و ژنوتیپ های ،‮‭17 11‬و ‮‭18‬ را به عنوان ژنوتیپ های ناپایدار شناسایی نمودند. همچنین نتایج نشان داد که سازگاری خصوصی برای لاین های شماره ،‮‭10‬ ،‮‭13‬ (6،‮‭13‬)، ،3 ،‮‭12‬ ،‮‭11 2‬ و ‮‭17‬ بترتیب با ایستگاه های کرج، مشهد، اردبیل، ارومیه، تبریز، همدان، اراک و جلگه رخ وجود داشت. در مجموع ژنوتیپ های شماره ،‮‭8 4‬ و ‮‭14‬جهت آزمایش های تحقیقی تطبیقی و به زراعی انتخاب گردیدند. واژه های کلیدی : جو سازگاری- اثر متقابل ژنوتیپ در محیط پایداری عملکرد- منطقه سرد