ارزیابی واکنش لاین های پیشرفته گندم نان و دوروم دیم مربوط به سال زراعی ‭91-1390 ‬نسبت به بیماری های لکه برگی سپتوریایی و بلایت فوزاریومی سنبله

در این بررسی عکس العمل ‮‭220‬ لاین پیشرفته گندم نان و دوروم دیم نسبت به بیماری لکه برگی سپتوریایی در شرایط مزرعه ای گرگان و دزفول و شرایط گلخانه ای در کرج و نسبت به بلایت فوزاریومی سنبله در گرگان مورد ارزیابی قرار گرفت. واکنش ژنوتیپ ها به روش ساری و پرسکات تغییر یافته توسط ایال و همکاران در مقیاس دو رقمی ‮‭00-99‬ ارزیابی شد. نتایج حاصل از این ارزیابی نشان داد که تعداد، ‮‭42‬ لاین/ رقم (%‮‭19‬) بدون علایم آلودگی (مصون)، ‮‭104‬ لاین/ رقم (%‮‭47‬) با میزان آلودگی تا %‮‭20‬ (متحمل) و ‮‭74‬ لاین/ رقم (%‮‭34‬) با میزان آلودگی بیش از %‮‭20‬ (حساس) نسبت به بیماری بلایت فوزاریومی خوشه گندم بودند. رقم کریم نسبت به این بیماری هیچگونه آلودگی نشان نداده (مصون) و ارقام کوهدشت، اوحدی و رصد نسبت به بیماری دارای عکس العمل متحمل می باشند. در مرحله گیاه بالغ تعداد ‮‭45‬ لاین / رقم در هردو منطقه آزمایش نسبت به بیماری سپتوریوز گندم دارای عکس العمل مصون یا مقاوم بودند. همچنین ارزیابی در مرحله گیاهچه ای با جدایه های ‮‭4-7-2‬ و ‮‭19-7-2‬ سپتوریوز گندم ‭(Septoria tritici)‬نشان داد که تعداد‮‭30‬ لاین / رقم در مقابل جدایه ‮‭4-7-2‬ و تعداد ‮‭47‬ لاین / رقم در برابر جدایه ‮‭19-7-2‬ دارای عکس العمل مقاوم و نیمه مقاوم بوده و ‮‭13‬ لاین / رقم نسبت به هر دو جدایه دارای عکس العمل مقاوم و نیمه مقاوم بودند. تلفیق نتایج مرحله گیاهچه ای و گیاه بالغ نشان می دهد که تعداد 9 لاین و رقم در هردو منطقه و گلخانه نسبت به این بیماری دارای عکس العمل مقاوم و نیمه مقاوم می باشند. واژه های کلیدی: گندم، لکه برگی سپتوریایی، بلایت فوزاریومی سنبله، مقاومت، دیم، ‭ Septoria tritici‬، ‭Mycosphaerella graminicola‬، ‭Fusarium graminearum