بررسی علل ورشکستگی واحدهای مرغداری گوشتی در استان کهگیلویه و بویراحمد

سهم استان کهگیلویه و بویراحمد در تولید گوشت مرغ کشور حدود یک درصد است. با این حال صنعت مرغداری در این استان یک صنعت نوپایی می باشد. بدلیل زیانهای اقتصادی و ورشکستگی برخی از واحدهای مرغداری استان ، میزان جوجه ریزی در سالهای اخیر با سیر نزولی همراه بوده است. هدف این پژوهش ، شناسایی عوامل موثر در موفقیت و ورشکستگی مرغداران استان می باشد. برای این منظور ، به روش تحقیق پیمایشی ، اطلاعات کمی و کیفی مورد نیاز توسط پرسشنامه ، مصاحبه و مشاهده حضوری در سال ‮‭1380‬ گردآوری گردید. جامعه آماری ، تمام مرغداری های گوشتی شهرستان بویراحمد است. برای انتخاب نمونه مناسب ، از روش نمونه گیری خوشه ای استفاده گردید و دهستانها بعنوان خوشه بطور تصادفی انتخاب گردیدند. مجموعا از ‮‭28‬ واحد مرغداری گوشتی مصاحبه به عمل آمد. روایی صوری پرسشنامه با کمک اساتید و صاحبنظران اقتصادی و دامپروری، تایید گردید و میزان پایایی آن ، با آزمون آلفا کرونباخ اندازه گیری شد. میزان آلفا در این مطالعه ‮‭0/97‬ محاسبه گردید. ابتدا مرغداریها را به سه گروه موفق (چهار دوره جوجه ریزی در سال) ، ناموفق ( 2 دوره جوجه ریزی و یا کمتر) و ورشکسته (عدم جوجه ریزی در دو سال گذشته) طبقه بندی نمودیم. بنابراین ، در شهرستان بویراحمد ‮‭46/2‬ درصد واحدها موفق ، ‮‭19/2‬ درصد ناموفق و ‮‭34/6‬ درصد ورشکسته شده اند. نتایج این بررسی نشان می دهد که در سطح احتمال (‮‭01.0‬‭> P) ‬میزان تحصیلات مدیران و درسطح احتمال (‮‭05.0‬‭> P) ‬، میزان تحصیلات کارگران شاغل در مرغداریها ، نقش بسزایی در موفقیت یا عدم موفقیت واحدهای مرغداری استان داشته است. لذا واحدهای موفق ، عمدتا دارای مدیران و کارگران با تحصیلات بالاتر و واحدهای ناموفق و ورشکسته ، عمدتا دارای مدیران و کارگران با تحصیلات پایین تر بودند. در سطح احتمال (‮‭01.0‬‭> P) ‬بیش از ‮‭86‬ درصد از مرغداران ، ضعف بنیه مالی را از عوامل موثر در ورشکستگی خود می دانند. به اعتقاد مرغداران ، در سطح احتمال (‮‭05.0‬‭> P)‬، واردات گوشت سفید ، پایین بودن نرخ خرید و عدم خرید تضمینی گوشت مرغ توسط دولت ، بالا بودن قیمت جیره مرغ و کاهش حمایت های غیر نقدی دولت از عوامل مهم در زیان اقتصادی و ورشکستگی مرغداران بوده است. میانگین شاخص بهداشت واحد مرغداری در واحدهای ورشکسته ، ناموفق و موفق به ترتیب ‮‭32/8‬ ، ‮‭53/1‬ و ‮‭70/9‬ درصد برآورد گردید. از سوی دیگر واحدهای ورشکسته ، ناموفق و موفق به ترتیب بازای هرکارگر‮‭62750‬ ، ‮‭12750‬ و ‮‭7500‬ قطعه جوجه پرورش داده اند. از نتایج تحلیل واریانس در سطح احتمال (‮‭05.0‬‭> P) ‬مشخص گردید که عدم رعایت نکات بهداشتی که خود از عوامل مدیریتی می باشد و بالا بودن ظرفیت مرغداری بازای هر کارگر نقش کاملا موثری در ورشکستگی واحدها داشته است. در پایان پیشنهاداتی به منظور بهبود اقتصادی و عدم ورشکستگی واحدهای مرغداری گوشتی استان ارایه گردید. واژه های کلیدی : علل ورشکستگی ، زیان اقتصادی ، مرغداری ، بویراحمد ، بهداشت مرغداری