بررسی اثر مدت زمان دوره شیرخوارگی بر رشد و خصوصیات لاشه بره های لری بختیاری

این تحقیق به منظور بررسی اثر سنین مختلف شیرخوارگی بر روی صفات رشد، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی لاشه و اندازه های ظاهری بدن بره های نر و ماده بعد از شیرگیری در نژاد لری بختیاری به مورد اجرا گذاشته شد. به همین منظور ‮‭66‬ راس بره نر و ماده لری بختیاری که در یک فصل زایش متولد شده بودند، به طور تصادفی انتخاب و پس از طی مدت زمان دوره شیرخوارگی در سنین ،‮‭90 60‬ و ‮‭120‬ روزگی شیرگیری و در سه گروه ‮‭22‬ راسی به تعداد مساوی بره نر و ماده تقسیم و تا سن 6 ماهگی پروار گردیدند. آزمایش در قالب یک طرح کاملا تصادفی با روش فاکتوریل 3ا 2 (دوره های مختلف شیرگیری ا جنس) انجام شد. جیره بره های نر و ماده حاوی ‮‭2/51‬ مگاکالری انرژی متابولیسمی در کیلوگرم ماده خشک و ‮‭13/07‬ درصد پروتیین خام و متشکل از ‮‭40‬ درصد علوفه و ‮‭60‬ درصد کنسانتره بود. در پایان دوره پروار پس از اندازه گیری ابعاد ظاهری بدن از هر جنس ‮‭15‬ راس (هر گروه شیرگیری ‮‭10‬ راس) به طور تصادفی انتخاب و پس از ذبح تجزیه فیزیکی و شیمیایی لاشه گردیدند. نتایج آزمایش نشان داد که بین میانگین های وزن تولد بره های نر و ماده تفاوت معنی داری وجود نداشت. میانگین حداقل مربعات و خطای معیار وزن شیرگیری بره ها در سنین مختلف شیرگیری ،‮‭90 60‬ و ‮‭120‬ روز به ترتیب ‮‭56 0/9‬/،‮‭25/50 0/9 22‬ و ‮‭27/62 0/9‬ کیلوگرم بود. میانگین وزن شیرگیری بره های نر و ماده به ترتیب ‮‭26/79 0/74‬ و ‮‭23/67 0/74‬ کیلوگرم که با هم تفاوت معنی دار داشتند(‮‭0/05‬‭> p). ‬میانگین حداقل مربعات و خطای معیار وزن نهایی گروه های مختلف شیرگیری ،‮‭90 60‬ و ‮‭120‬ روز به ترتیب ‮‭64 1/09‬/،‮‭43/01 1/09 44‬ و ‮‭41/30 1/09‬ کیلوگرم و بره های نر و ماده ‮‭46/98 0/89‬ و ‮‭38/99 0/89‬ کیلوگرم بود. بین میانگین وزن نهایی بره های گروه اول و سوم (‮‭60‬ و ‮‭120‬ روز شیرگیری شده) و بره های نر و ماده تفاوت معنی دار وجود داشت (‮‭0/05‬‭> p). ‬میانگین افزایش وزن روزانه گروه های مختلف شیرگیری در یک سطح بود و میانگین افزایش وزن روزانه بره های نر و ماده (به ترتیب ‮‭275/18 7/56‬ و ‮‭210/74 7/56‬ گرم) با هم اختلاف معنی دار داشت (‮‭0/05‬‭> p). ‬میانگین کل و خطای معیار ضریب تبدیل غذایی ‮‭8/159 0/13‬ بود. میانگین ضریب تبدیل غذایی و بازده غذایی گروه های مختلف شیرگیری در یک سطوح بود. بین میانگین ضریب تبدیل غذایی و بازده غذایی بره های نر و ماده تفاوت معنی دار وجود داشت. میانگین درصد لاشه گرم به وزن زنده گروه دوم با دو گروه اول و سوم تفاوت معنی دار داشت. میانگین درصد لاشه بره های نر و ماده در یک سطح بود. بین میانگین درصد کل گوشت و کل چربی زیر جلد (سطحی) لاشه گروه های مختلف شیرگیری تفاوت معنی داری نبود. میانگین درصد چربی سطحی بره های ماده به طور معنی داری بیشتر از چربی سطحی بره های نر بود. (‮‭0/05‬‭> p)‬و میانگین درصد چربی خام گروه های مختلف شیرگیری در یک سطح بود. پایین ترین درصد رطوبت، خاکستر و کلسیم و بالاترین درصد پروتیین مربوط به گروه دوم (‮‭90‬ روز شیرگیری شده) بود. درصد چربی خام لاشه بره های نر پایین تر از بره های ماده بود و این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود. اما درصد رطوبت، پروتیین خاک، خاکستر، کلسیم و فسفر در لاشه بره های نر و ماده یکسان بود. بین میانگین اندازه های ظاهری بدن بره هاییکه در سنین مختلف شیرگیری شده بودند تفاوت معنی داری وجود نداشت. فقط طول بدن بره هایی که ‮‭120‬ روز شیرگیری شده بودند به طور معنی داری بالاتر از دو گروه دیگر بود. میانگین های ارتفاع جدوگاه، طول بدن و محیط دور قفسه سینه بره های نر و ماده با هم تفاوت معنی دار داشتند. در پایان با توجه به اینکه افزایش وزن روزانه و وزن نهایی و ضریب تبدیل غذایی در همه گروه های شیرگیری در یک سطح بود. می توان چنین استنباط کرد که علاوه بر اینکه شیرگیری در سن 2 ماهگی هیچ گونه اثرات سویی نداشته و موجب حفظ مراتع و تعادل مناسب دام در مرتع نیز می گردد. ضریب تبدیل غذایی و رشد روزانه بره های نر در مقایسه با بره های ماده برتری داشته و توصیه میگردد که بره های نر در سن 2 ماهگی شیرگیری و پروار گردند. کلید واژه ها: جنس بره، سن شیرگیری، خصوصیات لاشه و نژاد لری بختیاری