بررسی تحمل به تنش خشکی گندم با استفاده از مصرف بهینه پتاسیم و روی

به منظور بررسی تاثیر رژیم آبیاری و عناصر روی و پتاس در افزایش تحمل به خشکی دو رقم گندم نان و دوروم آزمایشی به صورت اسپلیت فاکتوریل در سال اول و به صورت اسپلیت پلات در سال دوم در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار در خاکی با بافت لومی رسی سیلتی در مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل 3 سطح آبیاری پس از‮‭50‬ ‭(I‬‮‭50‬) ‮‭75‬، ‭(I‬‮‭75‬) و ‮‭100‬ ‭(I‬‮‭100‬) میلیصمتر تبخیر از تشتک تبخیر برای سه سطح کودی صفر(شاهد‭) (F‬0)، مصرف پتاسیم و روی بر اساس آزمون خاک ‭(F‬1) و ‮‭50‬ درصد بیشتر از آزمون خاک ‭(F‬2) و دو رقم گندم چمران (شاهد ) و رقم ‮‭79-15‬‭-D ‬بود که در کرت های فرعی مورد مقایسه قرار گرفتند. مقدار آب آبیاری با توجه به اختلاف رطوبت خاک تا حد ظرفیت مزرعه محاسبه و توسط هیدروفلوم در اختیار هر تیمار قرار گرفت. پس از رسیدگی فیزیولوژیکی، دو ردیف به طول ‮‭0/83‬ متر (مساحت یک متر مربع) از هر پلات به صورت دستی برداشت و عملکرد و اجزای عملکرد اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که افزایش فاصله بین آبیاری ها از I‮‭50‬ به I‮‭100‬ باعث کاهش عملکرد به ترتیب از ‮‭427/5‬ به ‮‭346/9‬ گرم در متر مربع (%‮‭19‬ کاهش عملکرد) شد. گرچه کارایی مصرف آب در سه تیمار آبیاری اختلاف معنی داری را به دلیل وجود بارندگی های بهاره نشان نداد، تعداد آبیاری کمتر و در نتیجه کارایی مصرف آب بالاتر در تیمار I‮‭75‬ نسبت به تیمار شاهد ‭(I‬‮‭50‬) می تواند به عنوان تیمار برتر برای برنامه ریزی آبیاری در شرایط اقلیمی شمال خوزستان در نظر گرفته شود. از طرف دیگر استفاده از ترکیب پتاسیم و روی به میزان توصیه شده در زمان کاشت گندم باعث شد تا عملکرد دانه به میزان ‮‭23‬ درصد نسبت به تیمار F0 افزایش یابد. اثر متقابل مقادیر مختلف آب و کود نشان داد که تیمار ‭(I‬‮‭75‬‭-F‬1) برای رسیدن به عملکرد بهینه قابل توصیه است. واژه های کلیدی: رژیم آبیاری، تنش خشکی، کود روی و پتاسیم، گندم