شناسایی و پراکنش نژادهای قارچ‭Pyrenophora tritici-repentis ‬عامل بیماری لکه خرمایی گندم در ایران

بیماری لکه خرمایی گندم توسط قارچ ‭Pyrenophora tritici-repentis ‬بوجود می آید. این بیماری بدلیل حساسیت بالای اکثر ارقام گندم در مناطق شمالی کشور بشدت در حال گسترش است. شناسایی و استفاده از منابع مقاومت می تواند به عنوان یک راهکار عملی و کاربردی جهت کنترل این بیماری استفاده گردد. اما استفاده موفق از ارقام مقاوم منوط به وجود اطلاعات کافی از عامل بیماری در زمینه ساختار ژنتیکی جمعیت های قارچ عامل بیماری بخصوص نژادهای موجود در داخل جمعیت قارچ می باشد. از آنجا که چنین اطلاعاتی در حال حاضر برای لکه خرمایی گندم وجود ندارد تحقیق حاضر برای تعیین نژاد جدایه های عامل بیماری در جمعیت های قارچ عامل بیماری انجام گردید. برای این منظور نمونه های برگی آلوده گندم نان دارای علایم لکه خرمایی جمع آوری شده و به آزمایشگاه منتقل گردید. پس از جداسازی، خالص سازی و تکثیر عامل بیماری شناسایی نژادهای قارچ عامل بیماری با استفاده از ارقام افتراقی و همچنین روشهای مولکولی مبتی بر وجود یا عدم وجود ژنهای تولید کننده توکسین ‭ToxA ‬و ‭ToxB ‬انجام گردید. بدین منظور استخراج ‭DNA ‬جدایه ها انجام و سپس نمونه ها با استفاده از آغازگرهای اختصاصی برای شناسایی ژنهای تولید کننده توکسین های اختصاصی ‭ToxA ‬و ‭ToxB ‬مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج آزمایشات تعیین نژاد با استفاده از واکنش ارقام افتراقی نسبت به جدایه ها و همچنین روشهای مبتی بر ‭DNA ‬نشان داد درمجموع ازبین ‮‭20‬ جدایه سه نژاد موجود می باشد که یک جدایه به عنوان نژاد ،1 سه جدایه به عنوان نژاد ،3 و ‮‭16‬جدایه به عنوان نژاد 8 شناسایی گردیدند. واژه های کلیدی: ، توکسین ‭ToxA‬، توکسین ‭ToxB ‬، لکه خرمایی گندم، ‭Pyrenophora tritici-repentis ‬، تعیین نژاد