بررسی قدرت جستجوگری زنبور پارازیتویید ‭Habrobracon hebetore ‬و توانایی بیماری زایی باکتری ‭B.T ‬در کنترل بیولوژیک کرم میوه خوار خرما ‭(Batrachedra amydraula)‬

شب پره کوچک خرما ‭Batrachedra amydraula Meyrick ‬یکی از مهم ترین آفات میوه خرما در نخلستان می باشد. به طوری که در بعضی درختان ‮‭50‬ تا ‮‭70‬ درصد میوه ها توسط لارو نسل های مختلف آفت خسارت دیده و ریزش می کنند. در این پژوهش اهداف تحقیقاتی شامل زیست سنجی باکتری بیمارگر ‭B.t ‬و تعیین واکنش تابعی و کارایی پارازیتیسم زنبور ‭Bracon hebetor ‬روی مرحله رشد لاروی کرم میوه خوار خرما پی گیری شد. بررسی کارایی پارازیتویید در شرایط آزمایشگاهی و در دمای درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی درصد انجام گرفت. پس از گذشت ‮‭24‬ ساعت از معرفی زنبور ماده یک روزه و جفت گیری کرده تعداد لاروهای سالم و پارازیته در هر گروه و در هر تیمار و تکرار به صورت جداگانه ثبت گردیدند. سپس اجزای واکنش تابعی با استفاده از نرمافزار ‭SAS ‬و به روش ‭Juliano ‬در دو مرحله انتخاب و تست فرضیه محاسبه گردیدند. برای بررسی توانایی بیمارگری باکتری ‭B.t ‬از جدایه کروستاکی استفاده شد. ابتدا غلظت های مختلف باکتری با فواصل لگاریتمی بین حداقل و حداکثر دز ‮‭106‬ ‭CFU/ml ‬و ‮‭108‬ ‭CFU/ml ‬انتخاب و تهیه شدند. در زیست سنجی لاروها از روش جانسون و همکاران با کمی تغییر استفاده گردید. نتایج نشان داد واکنش تابعی نوع 2 برای زنبورهای فعال بر روی لاروهای آفت رفتار پارازیتوییدی زنبور را به صورت مناسب تری نشان داد. زنبورهای پارازیتویید تمایل کمی به پارازیته کردن لاروها در تراکم های جمعیت های پایین داشتند. بنابراین قدرت جستجوگری زنبور در جمعیت لاروها کم بود. نتایج آلوده سازی لاروهای کرم میوه خوار در غلظت های مختلف نشان داد که جدایه باکتری بیمارگر توانایی ایجاد بیماری روی لارو کرم میوه خوار را داشت. علایم بیماری ابتدا به صورت لهیدگی و سپس قهوه ای تا سیاه شدن کوتیکول بدن لارو دیده شد. دو الی سه روز پس از مرگ لارو، علایم خارجی بیماری با شکسته شدن کوتیکول در سطح بدن لارو ظاهر گردید. توانایی بیمارگری جدایه باکتری در غلظت های مختلف متفاوت بود. به طوری که ‭LD‬‮‭50‬ آن معادل ‮‭108‬ا‮‭2/15‬ بود. واژه های کلیدی: کرم میوه خوار خرما،، ‭Bracon hebetor Bacillus thurengiensis