مطالعه اثرات بقایای کود مصرفی فسفر غلات در میزان جذب فسفر، رشد و عملکرد علوفه وسیاپونیکا در شرایط دیم

به منظور بررسی اثرات بقایای سطوح مختلف فسفر در میزان جذب فسفر و عملکرد علوفه، این آزمایش در مزرعه ای که در سال قبل از اجرای آزمایش با 4 سطح کود فسفری با مقادیر ،0 ،‮‭30 15‬ و ‮‭45‬ کیلوگرم پنتااکسید فسفر در هکتار جهت بررسی عملکرد غلات کود دهی شده بود، اجرا گردید. در این آزمایش علوفه ماشک ‭(Vicia panonica) ‬در طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار و به مدت 3 سال زراعی در محل دقیق تیمارهای کود فسفره کشت گردید. کاشت ماشک به میزان ‮‭100‬ کیلوگرم با دستگاه بذر کار 9 ردیفه با فاصله خطوط ‮‭25‬ سانتیمتر در عمق‮‭3-5‬ سانتیمتری اجرا شد. پس از برداشت ماشک، نمونه های گیاهی تهیه شد و نمونه های خاکی از عمق ‮‭0-30‬ سانتیمتر برداشته شد. ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاک و خصوصیات گیاهی اندازه گیری شده و میزان جذب فسفر در نمونه گیاهی تعیین گردید. با افزایش مصرف کود فسفاته (اثر بقایای فسفر) در تناوب غلات، تعداد گره های فعال در ریشه ماشک نیز افزایش یافت. بعلاوه، فسفر باقیمانده بر روی صفات تعداد شاخساره، تعداد خوشه، ازت خاک، غلظت و تجمع فسفر دانه و در نهایت عملکرد دانه تاثیر معنی داری داشت. بیشترین عملکرد دانه و تعداد شاخساره در تیمار P‮‭45‬ مشاهده گردید. همچنین اثر فسفر باقیمانده بر افزایش مواد آلی خاک معنی دار بود. آپاتیت‭(Ca‬‮‭10‬‭-P) ‬در تمامی تیمارهای کودی، بیشترین مقدار را به خود اختصاص داد. نتایج این پژوهش نشان می دهد، گیاه ماشک توانایی استخراج فسفر از باقیمانده فسفر مصرف شده غلات را دارد. بقایای فسفر در شرایط کشت علوفه به شکل های مختلف فسفر بویژه دی کلسیم فسفات و اکتاکلسیم فسفات در خاک تغییر می یابد. کلمات کلیدی: فسفر باقیمانده، عملکرد ماشک، ویژگی های فیزیکی و شیمیایی خاک، شکل های فسفر معدنی.