مقایسه اقتصادی اثر روش های احداث باغ انجیر دیم بر استقرار و رشد رویشی نهال ها و کمیت و کیفیت میوه

مقاومت درختان انجیر به شرایط دیم باعث گسترش آن در مناطق مستعد ایران شده است. روش معمول تکثیر انجیر در شرایط دیم استفاده از قلمه خشبی با قطر بیش از 2 سانتی متر و طول حدود ‮‭80‬ سانتی متر است. اما این نوع قلمه ها گران، کمیاب و پس ازکاشت دارای دوره غیر باردهی طولانی است، بنابر این روش های مختلف تکثیر انجیر رقم سبز درفاز اول این آزمایش مورد مقایسه قرار گرفتند. قالب طرح اسپیلیت پلات با دو فاکتور و سه تکرار در نظر گرفته شد. فاکتور اصلی در دو تیمارتکثیر به صورت کاملا دیم و دیگری تکثیر با آبیاری کمکی. فاکتور فرعی شامل هشت روش تکثیر باانواع قلمه وپاجوش بود. فاز دوم طرح از سال ‮‭1386‬ شروع شد، که علاوه بر اندازه گیری صفات رویشی، صفات زایشی نیز بررسی شد. نتایج فاز دوم نشان داد که بالاترین درصد سبز شدن مربوط به پاجوش و قلمه ریشه دار با قطر بالاتر از 3 سانتی متر در پلات با آبیاری کمکی و پاجوش در شرایط کاملا دیم بود.تیمار پاجوش و قلمه ریشه دار به ویژه با قطر بالاتر از 3 سانتی متر در پلات با آبیاری کمکی در بسیاری از صفات رویشی مثل تعداد و عرض برگ، تعداد و طول شاخه، ارتفاع و قطر تاج دارای اثرات مثبت معنی دار بود. قلمه سرشاخه با قطر کمتر از ‮‭1/5‬ سانتی متری کاملا دیم بیشترین تعداد میوه های نوع خرمنی و غنچه و قهوه ای تیره را داشت و بیشترین میوه های قهوه ای روشن درجه ‭B ‬، تعداد و وزن کل میوه های خشک انجیر مربوط به تیمار قلمه های ریشه دار با قطر ‮‭1/5‬ تا 3 سانتی متر با آبیاری کمکی بود. تیمار پاجوش با آبیاری کمکی باعث افزایش معنی دار تعداد میوه های انجیر خشک و زرد روشن، میوه های تجاری درجه ‭A ‬و ‭AA ‬، میوه های درجه ‭B ‬، تعداد و وزن کل میوه ها در درخت شد. ارزیابی اقتصادی نتایج نشان داد که تیمار های با آبیاری کمکی از نظر نمره کیفیت و قیمت میوه برتیمار های دیم ارجحیت دارند. مجموع هزینه سرمایه گذاری در تیمار های با آبیاری کمکی کمتر از تیمار های دیم است و در بین آنها تیمار پاجوش و قلمه ریشه دار بالاتر از 3 سانتی متر الویت دارد. نقطه سربه سر عملکرد برای تیمارهای با آبیاری کمکی کمتراز تیمارهای دیم است ودر هردو گروه نیزتیمار پاجوش کمترین مقدار را دارد و برترین تیمار از نظر مدت زمان لازم برای رسیدن به بازدهی اقتصادی است. کلمات کلیدی: انجیر دیم، روش تکثیر، ارزیابی اقتصادی، استهبان