تاثیر دوزهای مختلف اشعه گاما و ‭CIPC ‬بر افزایش ماندگاری سیب زمینی با دوره خواب کوتاه ( مارفونا )

ارقام زودرس سیب زمینی از اواسط تیر تا پایان مرداد برداشت می شوند و به دلیل ماندگاری و دوره خواب کوتاه، تقریبا %‮‭30‬ محصول تولیدی این فصل، طی چند ماه نگهداری از بین می رود. روش های نگهداری شیمیایی موجود نه تنها به نگهداری مناسب محصول در انبار کمک نمی کند، بلکه اثرات جانبی نامطلوبی را نیز به دنبال دارند. در این مطالعه اثر نگهدارندگی پرتوهای گاما و کلروپروفام بر سیب زمینی زودرس رقم مارفونا بررسی شد. غده ها با دوزهای ‮‭0/06‬ تا ‮‭0/24‬ در فواصل ‮‭0/06‬کیلوگری و یا مقادیر ‮‭0/75‬ و ‮‭1/5‬ گرم بر کیلوگرم کلروپروفام تیمار و همراه با غده های شاهد به مدت 4 ماه در انبار نگهداری شدند. هر ماه یک بار برخی پارامترهای کیفی نمونه های سیب زمینی ازجمله رطوبت، قند احیا، ویتامین ث، درصد جوانه زنی و میزان تیرگی بافت 3 ساعت پس از پوست گیری اندازه گیری شد. بر اساس نتایج در هر انبار دوز ‮‭0/24‬ کیلوگری پرتو گاما و ‮‭1/5‬ گرم در کیلو گرم کلروپروفام به شکل معنی داری(درسطح %5) بیش از دیگر تیمارها درصد جوانه زنی و افت رطوبت را در غده ها کاهش دادند. تیمار ‮‭1/5‬ گرم بر کیلوگرم ‭CIPC ‬و ‮‭0/24‬ کیلوگری پرتو گاما به ترتیب بهترین و بدترین اثر را بر میزان ویتامین ث ، تیرگی بافت پس از پوست گیری و تجمع قند احیا در غده ها نشان دادند. با افزایش زمان انبارداری از درصد رطوبت و ویتامین ث غده ها کاسته و بر تعداد غده های جوانه زده و تجمع قند احیا در آن ها افزوده شد. غده های با قطر بزرگ تر رطوبت بالاتر و قند احیای کمتری داشتند. در مجموع به نظر میرسد با توجه به کوتاه بودن دوره نگهداری سیب زمینی مارفونا، کاربرد ‮‭1/5‬ گرم کلروپروفام به ازای هر کیلو سیب زمینی در کنار اثر بخشی مطلوب در حفظ کیفیت غده ها، صرفه اقتصادی بهتری نسبت به روش های پرتودهی دارد. کاربرد کلروپروفام می تواند ضایعات سیب زمینی زودرس را به ‮‭10‬درصد کاهش دهد. ارزش ریالی این مقدار کاهش ضایعات سیب زمینی برابر ‮‭20‬ میلیارد ریال در سال برای استان همدان خواهد بود. واژه های کلیدی: انبارداری، پرتودهی، پوسیدگی، سیب زمینی زودرس،کلروپروفام