تهیه نقشه شوری خاک با استفاده از دستگاه هدایت گر الکترومغناطیس ‭(EM38)‬

گستردگی شوری خاک در بخش های وسیعی از کشور اهمیت دستیابی به تکنیک ها و ابزارهای پایش شوری در مقیاس های مختلف (مزرعه، دشت، حوزه و مقیاس ملی) را دوچندان می کند. یکی از این ابزارها القاگر الکترومغناطیس ‭(EM‬‮‭38‬) است که می تواند در اراضی بایر و تحت کشت مورد استفاده قرار گیرد. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی قابلیت ها و توانایی های ‭EM‬‮‭38‬ در تهیه نقشه شوری خاک ‮‭5000‬ هکتار از اراضی دشت یزد- اردکان است. بدین منظور همزمان با نمونه برداری از اعماق مختلف خاک (‮‭15‬-،‮‭30 0‬-،‮‭30-60 15‬ و ‮‭60-100‬ سانتیمتری از سطح زمین)، اقدام به ثبت قرایت های ‭EM‬‮‭38‬ در نقاط و وضعیت های مختلف قرارگیری این دستگاه بر روی زمین (افقی و عمودی) شد. پس از تهیه عصاره اشباع نمونه های خاک در آزمایشگاه و اندازه گیری هدایت الکتریکی آن ها، ارتباط بین قرایت های ‭EM‬‮‭38‬ و هدایت الکتریکی خاک لایه های مختلف به کمک روش های رگرسیونی بررسی و نهایتا نقشه شوری لایه های مختلف خاک تهیه گردید. سپس با ارزیابی هر یک از آن ها، دقت دستگاه ‭EM‬‮‭38‬ در تهیه نقشه شوری لایه های مختلف خاک مورد تحلیل قرار گرفت. همچنین در این پژوهش از تصاویر ماهواره ای لندست (سنجنده های ‭ETM+ ‬و ‭TM)‬، ترا (سنجنده های آستر و مودیس) و تصاویر راداری آیلوس نیز کمک گرفته شد و ارتباط بین شوری خاک و داده های رقومی هر یک از این تصاویر بررسی گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از ‭EM‬‮‭38‬ در پایش شوری خاک روشی سریع، دقیق و کم هزینه بوده و در مجموع قابل توصیه است. همچنین مشخص شد که تصاویر سنجنده آستر (باندهای 1 تا 3) ضمن بارزسازی عوارض زمینی بر روی نقشه نهایی، منبع اطلاعاتی و کمکی مناسبی محسوب شده و در افزایش دقت نقشه شوری خاک منطقه مطالعاتی تاثیرگذار است. کلمات کلیدی: شوری خاک، ‭EM‬‮‭38‬، سنجش از دور