ارزیابی کیفیت منابع آب کشاورزی استان یزد، پهنه بندی و تعیین روند کمی و کیفی آنها (دشت بهادران)

در سال های اخیر تغییرات جهانی اقلیمی بر بسیاری از مناطق کشور خصوصا فلات مرکزی ایران سایه افکنده و منجر به تشدید پدیده خشکسالی در این مناطق شده است. دشت بهادران در استان یزد از جمله مناطقی است که از این امر مستثنی نبوده و تکرار این پدیده منجر به بروز تغییراتی در کیفیت و کمیت منابع آب موجود دشت که عمدتا چاه های آب زیرزمینی هستند گردیده است. هدف از انجام این پروژه در مرحله اول بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب چاه های کشاورزی این دشت و بررسی تناسب آن برای استفاده در سیستم های آبیاری تحت فشار (طی سالهای ‮‭1381‬ تا ‮‭1391‬) و در مرحله بعد بررسی تاثیر خشکسالی های یک دهه اخیر منطقه بر شوری آب استحصالی از چاه های آب زیرزمینی منطقه و نیز پیش بینی این اثرات بر کیفیت آب استحصالی از این منابع در طی سی سال آینده می باشد. بدین منظور ابتدا اقدام به جمع آوری دادهصهای اقلیمی مورد نیاز و همچنین اطلاعات کیفیت و کمیت آب چاه های موجود در منطقه مطالعاتی شد. علاوه بر این به کمک آماربرداری میدانی و انجام آنالیزهای آزمایشگاهی در سال ،‮‭1391‬ اطلاعات پیشین بروز گردید و در تجزیه و تحلیل ها مورد استفاده قرار گرفت. سپس اقدام به پهنه بندی خصوصیات کیفی آب از قبیل شوری، اسیدیته، نمایه اشباع لانژلیر، نسبت جذب سدیم و میزان کلر آب زیرزمینی شد و بر اساس معیارها و استاندارهای موجود برای استفاده در آبیاری طبقه بندی و تفسیر شد. همچنین در این پروژه اقدام به پیش بینی اثرات تغییر اقلیم بر کیفیت آب چاه های منطقه مطالعاتی شد. برای این کار از دادهصهای هواشناسی ایستگاه بهادران استفاده شد تا ضمن بررسی وضعیت موجود، به بررسی پدیده تغییر اقلیم در دوره های آتی (سالصهای‮‭1391-1420‬) نیز پرداخته شد. این کار با استفاده از دادهصهای مدلصهای جهانی گردش عمومی جو (و مشخصا مدل ‭HadCM‬3) انجام و پارامترهای دما، بارندگی و شاخص خشکسالی به نام شاخص بارش استاندارد برای سی سال آینده محاسبه و سالصهای خشک و تر و شدت خشکسالیصها مورد تحلیل قرار گرفت. همچنین به منظور بررسی تاثیر این تغییرات بر کیفیت آبهای زیرزمینی دشت بهادران، از آمار شوری چاههای آب منطقه استفاده و روند این تغییرات در دوره مشاهداتی و نیز سال های آتی مشخص گردید و تحلیل شد. نتایج این پروژه نشان می دهد که حتی در صورت عدم تغییر در میزان (کمیت) آب استحصالی از چاهصهای منطقه بهادران در آینده، کیفیت آن - بدلیل تغییراتی که در سایه وقوع پدیده جهانی تغییر اقلیم برای منطقه متصور هستیم - تغییر خواهد کرد و بایستی در برنامه ریزی های منطقه ای به آن توجه شود. کلمات کلیدی: شوری، نمایه اشباع لانژلیر، نسبت جذب سدیم، پهنه بندی، تغییر اقلیم، آبیاری تحت فشار، دشت بهادران