انتخاب لاین های اولیه تریتی پایرم علوفه ای مناسب برای کاشت در شرایط شور

اخیرا محققین توانسته اند از طریق تلاقی بین گندم و برخی اجداد وحشی و بسیار متحمل آن به شوری، گونه ای از این غله را به نام تریتی پایرم تولید نمایند که یک گونه گندم چندساله و بسیار متحمل به شوری است. البته وجود صفت ریزش بذر در این گونه باعث شده تا در حال حاضر عملکرد دانه آن با ارقام زراعی گندم قابل رقابت نباشد هرچند که امید می رود با ادامه روند اصلاح در این گیاه بتوان این صفت را تغییر داد. اما این گیاه می تواند یک گیاه مرتعی مناسب به شوری مناسب محسوب شود. از طرفی وجود صفت ریزش بذر برای گیاهان مرتعی یک صفت مطلوب محسوب شده و لذا در حال حاضر می توان از آن به عنوان یک گونه ای مرتعی مقاوم به شوری استفاده نمود. به منظور بررسی عملکرد علوفه و دانه لاین های مختلف تریتی پایرم در شرایط شور و غیر شور و پاسخ های فیزیولوژیک و موفولوژیک این گونه در برابر شرایط تنش و ارزیابی اولیه لاین های مورد بررسی در شرایط اقلیمی یزد، ‮‭13‬ لاین اولیه تریتی پایرم بصورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و در دو سطح شوری آب آبیاری (‮‭14‬ ‭dS/m ‬و 2)، مورد آزمایش قرار گرفتند. به منظور سبز شدن یکنواخت بذور، همگی تیمارها در دو نوبت اول با آب غیر شور آبیاری شده و تیمار شوری از آبیاری سوم اعمال خواهد شد. کنترل دقیق شوری خاک و اطلاع از وضعیت واقعی شوری در محیط ریشه، با نمونه گیری ماهیانه از اعماق ‮‭30‬-،‮‭30-60 0‬ خاک و تعیین شوری عصاره اشباع خاک فراهم می گردد. در طول مراحل رشد گیاه، تعداد پنجه، درصد بقا گونه، سرعت رشد، سطح برگ، تعداد برگ و ارتفاع، عملکرد علوفه اندازه گیری شد. زمان برداشت علوفه، قبل از خوشه رفتن در نظر گرفته شد. و بخشی از مزرعه به منظور اندازه گیری عملکرد دانه پس از رسیدگی فیزیولوژیک بذور برداشت گردید. نهایتا داده ها با استفاده از نرم افزار آماری ‭SPSS ‬مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و میانگین لاین های تریتی پایرم از نظر صفات فوق در شرایط شور و غیر شور با آزمون چند دامنه ای دانکن مقایسه شدند. نتایج این تحقیق نشان داد که در اغلب موارد کاهش چشمگیری در صفات مورد مطالعه در شرایط شور و غیر شور وجود ندارد. در بین لاین های مورد آزمایش، هرچند اختلاف قابل توجهی بین آنها از نظر وزن علوفه تولیدی وجود نداشت اما عملکرد دانه و اجزا عملکرد آنها دارای اختلافات معنی داری در سطح احتمال %5 می باشد. این موضوع نشان داد که لاین های مورد مطالعه چنانچه به منظور علوفه مورد استفاده قرار گیرند با یکدیگر تفاوتی ندارند اما از نظر عملکرد دانه غالبا لاین های شماره 4 و 9 بهترین عملکرد را داشته اند. کلمات کلیدی: تریتی پایرم، گندم چند ساله، تحمل به شوری، برگ پرچم