بررسی کاربرد تانسیومتر و آمار بلند مدت هواشناسی در برنامه ریزی آبیاری مرکبات برای نواحی اقلیمی مختلف استان فارس

اثر تغییرات اقلیمی بر مصرف آب باعث پیچیده تر شدن تنظیم و مدیریت برنامه ریزی آبیاری در مدل های تخمینی تعیین مقدار و زمان آبیاری ها، برای محصولات مختلف زراعی و باغی شده است. اگرچه اکثر عوامل اثر گذار بر مصرف آب در این مدل ها، مانند سند ملی الگوی مصرف بهینه آب در نظر گرفته شده اند، پیشنهاد مقادیر مصرف آب برای یک شرایط متوسط یا حداکثر باعث کاهش کارایی استفاده از نتایج آنان شده است. از طرفی پیچیده بودن مبانی و دلایل بکار رفته در تهیه آنان برای بهره برداران باعث کاهش تمایل آنان در استفاده از دستاوردهای اینگونه مدل های تخمینی شده است. این پروژه در قالب طرح آزمایشی به صورت استریپ پلات با سه تیمار مدیریت برنامه بریزی آبیاری بر اساس رطوبت خاک محیط اطراف ریشه و مدیریت بر اساس مقادیر تخمینی از مصرف آب به همراه شرایط مدیریتی سنتی منطقه در یک بافت خاک لومی منطقه در سال های ‮‭88‬ و ‮‭89‬ به اجرا در آمد. در این آزمایش، مدیریت آبیاری در تیمار اول براساس مقادیر مکش قرایت شده از دو تانسیومتر در دو عمق مختلف برای تعیین زمان شروع و قطع آبیاری بود. برنامه ریزی آبیاری بر اساس مقادیر تخمینی الگوی مصرف از آمار بلند مدت هواشناسی (سند ملی الگوی مصرف) به عنوان تیمار دوم و شرایط فعلی بهره برداری (شاهد) به عنوان تیمار سوم می باشند. این سه نوع مدیریت برنامه ریزی آبیاری به عنوان فاکتور اصلی بر روی عملکرد پرتقال ناول در تیمار فرعی شرایط اقلیمی شهرستان های کازرون، داراب و جهرم بررسی شدند. تیمار ها سه تکرار که هر تکرار ‮‭12‬ درخت داشته و در هر تکرار برنامه آبیاری مربوطه تنظیم و به اجرا گذاشته شد. نتایج نشان داد میزان متوسط سالانه مصرف آب در شهرستان ها در برنامه ریزی با تانسیومتر ،‮‭12650‬ سند ملی ‮‭14560‬ و شاهد ‮‭16870‬ مترمکعب در هکتار بوده که در سطح 1 درصد اختلاف معنی داری دارند. در این شرایط برنامه ریزی با تانسیومتر و سند ملی نسبت به شاهد به ترتیب ‮‭25‬ و ‮‭14‬ درصد مصرف آب کمتری داشتند. راندمان آبیاری در سه مدیریت برنامه ریزی آبیاری بر اساس تانسیومتر، سند ملی و شاهد به ترتیب ‮‭72/5‬ ، ‮‭63‬ و ‮‭54/3‬ درصد می باشد. در برنامه ریزی با تانسیومتر حداکثر کارایی مصرف آب ‮‭2/96‬ کیلوگرم به ازای هر مترمکعب آب بدست آمد. کلمات کلیدی: برنامه ریزی آبیاری تانسیومتر مرکبات شرایط اقلیمی