تعیین اهداف و برنامه اصلاحی برای گوسفند مغانی

در این تحقیق برای تعیین برنامه مناسب اصلاح نژاد گوسفندان مغانی، مولفه های(کو)واریانس و پارامترهای ژنتیکی صفات رشد و تولید مثل و میزان ارزش اقتصادی صفات مهم اقتصادی تعیین گردید. برآورد مولفه های (کو)واریانس و پارامترهای ژنتیکی صفات رشد و تولیدمثل با استفاده از رکوردهای جمع آوری شده طی سال های ‮‭1374‬ تا ‮‭1387‬ گوسفندان مغانی تحت مدل حیوانی به روش حداکثر درستنمایی محدود شده عاری از مشتق گیری و به صورت چند صفتی انجام شد. به منظور تعیین اهداف اصلاحی و ضرایب اقتصادی تعداد 8 گله با ظرفیت ‮‭1511‬ راس میش مولد از گله های اصلاحی و مردمی پرورش یافته تحت سیستم پرورش غیر متمرکز در استان اردبیل استفاده شد. با استفاده از شبیه سازی کامپیوتری به روش تصادفی و به صورت چند صفتی، گله های ‮‭100‬ تا ‮‭300‬ راسی ایجاد شد. با تغییر نسبت قوچ ،2 ،‮‭6 4‬ و 8 درصد، تغییرات شاخص انتخاب، دقت و میزان همخونی طی ‮‭10‬ سال انتخاب بر اساس شاخص انتخاب به دست آمد. مقدار وراثت پذیری مستقیم صفات وزن تولد، شیرگیری و شش ماهگی بر اساس مناسب ترین مدل به ترتیب ‮‭104‬/،‮‭0/098 0‬ و ‮‭0/085‬ برآورد شد. مقدار وراثت پذیری صفات افزایش وزن روزانه قبل و پس از شیرگیری و نسبت کلیبر قبل و پس از شیرگیری به ترتیب ‮‭212‬/،‮‭023 0‬/،‮‭0/132 0‬ و ‮‭0/014‬ برآورد شد. روند ژنتیکی برای تمامی صفات رشد مورد مطالعه مثبت و معنی داری بود. وراثت پذیری صفات سن میش در اولین زایش، تعداد و کیلوگرم بره متولد شده، تعداد و کیلوگرم بره شیرگیری شده به ترتیب ‮‭317‬/،‮‭039 0‬/،‮‭066 0‬/،‮‭0/050 0‬ و ‮‭0/056‬ برآورد شد. مقادیر روند ژنتیکی صفات تولیدمثلی در حد صفر بود. با تحلیل هزینه و فایده به ازای هر راس میش بیشترین سهم درآمد، حاصل از فروش وزن زنده بره ها و بیشترین سهم هزینه مربوط به تغذیه به دست آمد. ضریب اقتصادی نسبی صفات، از تقسیم ضرایب اقتصادی مطلق صفات به ضریب اقتصادی مطلق وزن پشم به دست آمد. بیشترین ضرایب اقتصادی برای صفات زنده مانی میش و میزان آبستنی و کمترین آن مربوط به وزن بدن بلوغ میش و وزن جایگزین بود. با افزایش اندازه گله و کاهش نسبت قوچ، میزان پیشرفت ژنتیکی و سودآوری در هر سال افزایش یافت. کاهش نسبت قوچ سبب افزایش همخونی در هر نسل شد که لازم است برای جلوگیری از افزایش بیش از حد همخونی، ادغام گله های کوچک جهت اجرای طرح های اصلاح نژادی بین گله ها صورت گیرد. بنابراین مناسب ترین برنامه اصلاح نژادی برای گوسفندان مغانی تحت سیستم پرورش غیر متمرکز، کاهش نسبت قوچ تا 2 درصد و افزایش اندازه گله بیش از ‮‭300‬ راس می باشد که با تشکیل اتحادیه ها و اجرای برنامه اصلاح نژادی گروهی امکان پذیر می باشد. کلید واژه ها : پارامترهای ژنتیکی، ضرایب اقتصادی، اهداف اصلاحی، شاخص انتخاب، گوسفند مغانی