بررسی امکان انجماد اسپرم قزل آلای رنگین کمان

امروزه اصلاح نژاد ماهیان به فعالیت هایی فراتر از تکثیر جمعیتهای تصادفی گسترش یافته است. بهیود پتانسیل های ژنتیکی می تواند از طریق فعالیتهای مانند ایجاد نژادهای خاص ژنتیکی، هیبریدگیری و دستکاری گامت ها صورت پذیرد. در این میان برخی از این فعالیتها نیازمند استفاده از تکنیک انجماد اسپرم هستند. علاوه بر این در مواقع وجود محدودیت در حمل ماهیان زنده، می توان از تکنیک انجماد اسپرم به عنوان یک ابزار کارامد در تبادل ژنی میان جمعیتها و مکان های مختلف استفاده نمود. در این پروژه در ابتدا کیفیت اسپرم در مولدین موجود در مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری یاسوج بررسی شد. در ادامه نسبت به پژوهش و کاربرد روشهای محافظت از اسپرم ماهی قزل آلای رنگین کمان با سرما و انجام پژوهش های مربوطه اقدام شد. بر اساس منابع موجود 6 ترکیب محلول انجماد انتخاب شد و در این مطالعه جهت انجماد اسپرم ماهی قزل آلای رنگین کمان مورد بررسی قرار گرفت. جهت ارزیابی قابلیت لقاح مقدار ‮‭25‬ گرم تخم با اسپرم منجمد شده در پایوت های ‮‭0/5‬ میلی لیتر لقاح داده شدند. علاوه بر این، دمای ذوب اسپرم های منجمد شده نیز مورد بررسی قرار گرفته شد. در آزمایش دیگر محافظت کننده های مختلف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دادند که بهترین زمان اسپرم گیری در این ماهی در شرایط مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهر یاسوج، طی نیمه دوم آبان ماه تا انتهای بهمن ماه می باشد. همچنین از بین ترکیبات مورد استفاده بهترین نتایج لقاح حاصل از انجماد دراز مدت اسپرم بعد از 3 ماه از ترکیب شماره 1 (%‮‭56/9‬) و 2 (%‮‭57/2‬) بدست آمد. همچنین بر اساس نتایج بررسی میزان لقاح اسپرم های ذوب شده دمای C‮‭25‬ به مدت ‮‭30‬ ثانیه بهترین دما جهت ذوب اسپرم ماهی قزل آلای رنگین کمان می باشد. در ارتباط با انتخاب نوع محافظت کننده نیز استفاده از %‮‭10‬ متانول همراه با محلول شماره 1 و همچنین%5 ‭DMSO ‬و ترکیب %5 ‭DMSO ‬و %1 گلیسرول با محلول شماره 2 بهترین نتایج لقاح را همراه داشت. در مجموع در این مطالعه انجماد اسپرم ماهی قزل آلای رنگین کمان با استفاده از محلول های شماره 1 و 2 همراه با محافظت کننده های ذکر شده و ذوب اسپرم های منجمد شده در دمای C‮‭25‬ به مدت ‮‭30‬ ثانیه پیشنهاد می شود. واژه های کلیدی : انجماد اسپرم، قزل آلای رنگین کمان، رقیق کننده، محافظت کننده.