بررسی تاثیر تاریخ و عمق کاشت در توسعه بیماری پوسیدگی ریزوکتونیایی ریشه لوبیا در شرایط مزرعه

تاثیر سه فاکتور زراعی رقم لوبیا، تاریخ و عمق کاشت بروی میزان و شیوع بیماری پوسیدگی ریزکتونیایی ریشه در مزرعه آزمایشی لوبیا تحت شرایط منطقه ای استان زنجان مورد بررسی قرار گرفت. در سال ‮‭88‬ علایم پوسیدگی ریزکتونیایی ریشه طی مراحل نمونه برداری در پلاتهای لوبیا قرمز و چیتی در عمق 5 سانتیمتر برای تاریخهای کاشت 2 و ‮‭18‬ خرداد و قرمز عمق ‮‭10‬ سانتیمتر برای 2 خرداد مشاهده نشد. در لوبیا سفید بیماری در کلیه تاریخها با افزایش عمق از ‮‭10‬ به ‮‭15‬ سانتیمتر افزایش یافت. تنها کاشت لوبیا سفید و عمق ‮‭15‬ سانتیمتر بروی شیوع بیماری تاثیر مثبت معنی دار نشان داد. در سال ‮‭89‬ علایم بیماری در تیمارهای آزمایشی کاشت ‮‭16‬ خرداد در عمق 5 سانتیمتری بروی سه رقم مورد بررسی لوبیا ظاهر نشد. بالاترین میانگین میزان بیماری، %،‮‭90‬ بروی لوبیا چیتی در ‮‭16‬ خرداد و عمق ‮‭15‬ سانتیمتری در مرحله V3 ثبت شد. علیرغم عدم تاثیر تاریخ کاشت و رقم لوبیا بروی شیوع بیماری، کاشت بذر در اعماق ‮‭15‬ و ‮‭10‬ سانتیمتری بروی شیوع بیماری تاثیر معنی دار داشت. درجمع بندی نتایج دوسال تحقیق، میانگین تبدیل شده میزان بیماری برروی لوبیا قرمز در کاشت اوایل خرداد در عمقهای 5 و ‮‭10‬ سانتیمتر و در اواسط خرداد برای عمق 5 سانتیمتر نزدیک به صفر یا صفر بوددرحالیکه در عمق ‮‭15‬ سانتیمتر بالاترین مقدار را نسبت به سایر عمقهای کاشت داشت. میزان بیماری برروی لوبیا چیتی و سفید در کلیه تاریخهای کاشت با افزایش عمق افزایش معنی دار نشان داد. در مقابل عدم تاثیر عمق 5 و ‮‭10‬ سانتیمتری، کاشت بذر در عمق ‮‭15‬ سانتیمتری باعث افزایش شیوع بیماری شد. تاخیر تاریخ کاشت از اردیبهشت به خرداد ماه باعث کاهش معنی دار شیوع بیماری شد. شیوع بیماری با افزایش سن گیاه لوبیا از مرحله V3 تا مرحله R9 افزایش یافت. در سال ‮‭1390‬ (سال سوم اجرای پروژه) در ارزیابی اختصاصی تاثیر بیماری پوسیدگی ریزکتونیایی ریشه بر عملکردلوبیا، این بیماری توانست طول ریشه گیاه لوبیا را تا 2/%،‮‭35‬ وزن خشک گیاه را تا 1/%‮‭43‬ و وزن تر ریشه را تا 6/%‮‭56‬ کاهش دهد که اولین گزارش از تاثیر این بیماری بروی فاکتورهای رشدی مورد بررسی در گیاه لوبیاست. لغات کلیدی: رقم لوبیا، بیماری خاکزاد، ‭Phaseolus vulgaris.