تغییر الگوی معیشت مرتع داران استان خراسان رضوی پایلوت: بهره برداران مراتع قشلاقی و ییلاقی و روستایی ممیزی شده شهرستان کلات

در اقتصاد کشور مراتع از لحاظ تامین علوفه مورد نیاز دام، حفاظت آب و خاک، محیط زیست و موارد دیگر از جایگاه ویژه ای برخوردار است. وسعت مراتع ایران از یکسو و وابستگی چشمگیر دامداری به این منابع از سوی دیگر سبب شده است تا تجدید نظری در سیاستهای گذشته این بخش به منظور حفظ پایداری اکوسیستم مراتع اندیشده گردد. تبدیل اراضی مرتعی برای کاربری های مختلف، افزایش چرای بی رویه دام در مرتع و تغییر نظام سنتی دامداری متحرک از عوامل کاهش تولید مراتع و افزایش فشار بر مرتع به شمار می رود. از اینرو تخریب منابع طبیعی و بالاخص مراتع کشور یکی از موضوعات مهم دهه های اخیر بخش کشاورزی است که نه تنها این بخش را تهدید می کند بلکه موضوعات خاص زیست محیطی را هم مطرح نموده است. در این خصوص راهکارها و سیاستهای مختلفی اتخاذ و بکار گرفته شده است که از جمله آن می توان به مطالعه و واگذاری طرحهای مرتعداری اشاره نمود. با اینحال طبق تحقیقات و مطالعات انجام شده این سیاست ها نیز نتایج مورد قبولی را بهمراه نداشته است. از علتهای مشخص آن می توان عدم اجرای صحیح طرحها و یا فقدان جایگزین های مناسب درآمدی برای مرتعداران و یا دامداران اشاره نمود که دامداران را ملزم به کاهش دام در کنار سایر فعالیت های احیا می نموده است، در و اقع کاهش تعداد دام به مفهوم چشم پوشی از میزان درآمد ناشی از آن می باشد. لذا یافتن راهکارهای مناسب جهت تغییر معیشت بهره برداران بمنظور کاهش وابستگی به مرتع مطرح بوده و می باشد. بررسی گرایشات دامداران به سایر مشاغل، توانایی های محیطی و محدودیت های فراروی تغییر معیشت بهره برداران، مواردی است که در این تحقیق به آن پرداخته شده است.