بررسی خصوصیات زراعی و عملکرد دانه ژنوتیپ های تریتیکاله در شرایط دیم سردسیر

تریتیکاله گیاه زراعی جدیدی متعلق به غلات بوده و با داشتن پتانسیل بالای تولید می تواند نقش مهمی را در تامین بخشی از نیازهای غذایی انسان ایفا نماید. این تحقیق به منظور دستیابی به ژنوتیپ های پرمحصول تریتیکاله که واجد صفات موثر در افزایش عملکرد در شرایط دیم مناطق سردسیر باشند، در سال زراعی ‮‭1390-91‬ در ایستگاه های تحقیقات کشاورزی دیم مراغه، شیروان و ارومیه اجراگردید. در این تحقیق ‮‭13‬ لاین تریتیکاله انتخابی از آزمایش های سال قبل ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم مراغه به همراه گندم آذر2 و لاین پیشرفته ‭Gaur ‬به عنوان شاهد در قالب دو آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار مورد مطالعه گرفتند. در طول اجرای آزمایش صفات مختلفی از قبیل درصد خسارت سرمای زمستانه، تعداد روز تا ظهور سنبله، تعداد روز تا رسیدن دانه، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و نهایتا عملکرد دانه اندازه گیری و یادداشت گردید. بر اساس نتایج بررسی در مراغه لاینهای شماره ،3 ،8 ،‮‭10‬ ،‮‭14 11‬ و ‮‭15‬ و در ارومیه لاین های شماره ،3 ،5 ،‮‭10‬ ،‮‭13 11‬ و ‮‭14‬ انتخاب گردید. اما در ایستگاه شیروان عملکرد همه لاینها کمتر از آذر2 بوده و هیچ لاینی قابل انتخاب نبود. در ایستگاه مراغه برترین لاین شماره 8 با عملکرد دانه ‮‭2102‬ کیلوگرم در هکتار بود که ‮‭15‬ درصد نسبت به آذر2 عملکرد بالاتری داشت. در ایستگاه ارومیه لاین شماره ‮‭11‬ با عملکرد دانه ‮‭1424‬ کیلوگرم در هکتار با اختلاف معنی داری در سطح احتمال یک درصد بالاتر از آذر2 (‮‭823‬ کیلوگرم) ظاهر گردید. در نهایت با در نظر گرفتن شاخصهای زراعی در انتخاب لاینها و جمع بندی نتایج تعداد 8 لاین برای ارزیابی سازگاری در سال آتی انتخاب شد. واژه های کلیدی: تریتیکاله، لاین، مقایسه عملکرد و دیم