برآورد قلمرو تعمیم طرح تعیین علوفه قابل برداشت در مراتع کشور

مراتع از گونه های گیاهی مختلفی تشکیل شده است که هر یک دارای شرایط رویشی متفاوتی میباشند. بنابراین هر یک از گونهها در زمانی خاصی از دوره رویش آماده چرا بوده و در زمان خاصی نیز باید چرای آن قطع شود. خصوصیات مراتع تابعی از خصوصیات توپوگرافی اراضی و اقلیم (دما و بارندگی) است. لذا روابط موجود بین خواص فیزیوگرافی (توپوگرافی) و خصوصیات رویشگاهی (دما، بارندگی، خواص خاک) مراتع در تعیین گسترش گونه های گیاهی و تیپ های مرتعی از اهمیت زیادی برخوردار است. با عنایت به اینکه طرح تعیین علوفه قابل برداشت کشور در تعداد ‮‭52‬ سایت از مراتع نمونه پنج منطقه رویشی کشور اجرا شد، با بررسی خواص رویشگاهی، توپوگرافی و اقلیمی سایت های طرح، امکان تعیین دامنه کاربرد نتایج این طرح در برنامه مدیریت چرای مراتع مناطق دارای پوشش گیاهی، توپوگرافی و اقلیمی مشابه تعیین شد. برای تلفیق نقشه ها و تعیین قلمرو سایت ها، از نقشه پوشش گیاهی طرح شناخت مناطق اکولوژیک کشور به عنوان نقشه پایه استفاده گردید. بدین منظور ابتدا نقشه فوق خالص سازی گردید و مناطقی که جز مراتع نبودند جدا شده نقشه مراتع کل کشور ترسیم گردید. در مرحله بعد کلیه ‮‭52‬ سایت مطالعاتی طرح تعیین علوفه قابل برداشت در مراتع کشور، بر اساس منطقه رویشی تقسیم بندی شدند. سپس سایتهای مذکور در هر منطقه رویشی بر اساس تیپ غالب پوشش گیاهی، متوسط بارندگی سالیانه، تیپ اصلی اراضی و ارتفاع از سطح دریا به زیرگروههایی تقسیم گردیدند. در مرحله آخر در داخل هر زیرگروه، تیپ غالب پوشش گیاهی هر سایت در نقشه فوق الذکر تعیین و مناطقی که دارای تیپ گیاهی مشابه با سایت بودند در محیط ‭GIS ‬مشخص گردید. نتایج بیانگر این است که بیشترین پراکنش سایت ها در مناطق نیمه استپی بوده و مساحت قلمرو تحت پوشش این سایت ها ‮‭5976186‬ هکتار در کل کشور می باشد. بیشترین دامنه قلمرو سایت ها در مناطق استپی با مساحت ‮‭9344529‬ هکتار می باشد. نواحی رویشی سیستانی و بیابانی به ترتیب با مساحت ‮‭294324‬ و ‮‭3125785‬ هکتار کمترین پراکنش سایت های مطالعاتی را داشتند. کلمات کلیدی: تعیین قلمرو، علوفه قابل برداشت، مناطق رویشی، پوشش گیاهی، مراتع کشور