بررسی حد بهره برداری مجاز گونه های مهم مرتعی در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (قم - غرب دریاچه قم)

میزان بهره برداری مناسب و مجاز از مرتع باعث پایداری، جلوگیری از تخریب، پایداری گیاهان مرغوب و ارتقا وضعیت آن می شود. در مدیریت اکوسیستم های مرتعی، حفظ و توسعه پوشش گیاهی از مشخصه های عمده می باشد. شدت چرای مناسب، بهره گیری مداوم و اقتصادی را در مرتع موجب می گردد. بدین منظور و درجهت دستیابی تولید پایدار ومداوم مرتع و تعیین مناسب ترین حد بهره برداری، مطالعه اخیر در مورد اثر شدت های مختلف برداشت بر تولید 3 گونه مرتعی هالوفیت در مراتع حاشیه کفه نمکی حوض سلطان قم مورد توجه قرار گرفت. تیمارهای آزمایشی شامل چهار شدت برداشت ،‮‭50 25‬ و ‮‭75‬ درصد و شاهد(بدون برداشت) بودند. در هر تیمار ‮‭10‬ پایه از هر گونه بعنوان تکرار مورد نظر قرار گرفته که بر روی هریک متغیر های وابسته مورد ارزیابی گرفت. نتایج حاصل در قالب طرح اسپلیت پلات در زمان در چهار سال ‮‭1386‬ تا ‮‭1389‬ در نرم افزار ‭SAS‬مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر سال در میزان تولیدعلوفه 3 گونه مورد مطالعه دارای اختلاف معنی دار بود. در حالیکه اثر شدتهای مختلف برداشت و اثر متقابل سال در شدتهای مختلف برداشت از لحاظ آماری معنی دار نبود. با عنایت به عدم وجود تفاوت معنی دار بین تیمارهای مختلف شدت برداشت در گونه های مورد انتخاب ، ملاحظه شد که حتی اعمال تیمار ‮‭75‬ درصد برداشت موجب ایجاد خسارت در طی مدت اجرای طرح در گونه ها نگردید. پس شدت برداشت برای هر سه گونه اشنان ، بره تاغ و خارشتر در این مرتع به میزان ‮‭75‬ درصد پیشنهاد می گردد. کلمات کلیدی: حد بهره برداری مجاز، گونه های مرتعی، شورروی ، حوض سلطان ، قم