بررسی حد بهره برداری مجاز گونه های مهم مرتعی در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (قم - سلفچگان)

میزان بهره برداری مناسب و مجاز از مرتع باعث پایداری، جلوگیری از تخریب ، پایداری گیاهان مرغوب و ارتقا وضعیت آن می شود. در مدیریت اکوسیستم های مرتعی، حفظ و توسعه پوشش گیاهی از مشخصه های عمده می باشد. شدت چرای مناسب، بهره گیری مداوم و اقتصادی را در مرتع موجب می گردد. بدین منظور و درجهت دستیابی به تولید پایدار ومداوم مرتع و تعیین مناسب ترین حد بهره برداری، مطالعه اخیر در مورد اثر شدت های مختلف برداشت بر تولید 4 گونه مرتعی در مراتع استپی سلفچگان قم صورت پذیرفت. تیمارهای آزمایشی شامل سه شدت برداشت ،‮‭50 25‬ و ‮‭75‬ درصد و یک تیمار شاهد(بدون برداشت) بود. در هر تیمار ‮‭10‬ پایه از هر گونه بعنوان تکرار مورد نظر قرار گرفته که بر روی هریک متغیر های وابسته مورد ارزیابی قرارگرفت. نتایج حاصل در قالب طرح اسپلیت پلات در زمان در چهار سال ‮‭1386‬ تا ‮‭1389‬ در نرم افزار ‭SAS‬مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر سال ، اثر شدتهای مختلف برداشت و اثر متقابل سال در شدتهای مختلف برداشت در میزان تولید علوفه 4 گونه مورد مطالعه دارای اختلاف معنی دار بود. لذا با عنایت به وجود تفاوت معنی دار بین تیمارهای مختلف شدت برداشت در گونه های مورد مطالعه، مشاهده گردید میزان تحمل هر یک از گونه های گیاهی مورد مطالعه نسبت به میزان برداشت های اعمال شده یکسان نبوده و این امر تا حدود زیادی به تفاوت خصوصیات فیزیولوژیکی، مورفولوژیکی و دوره فنولوژی گونه ها بستگی دارد، لذا با توجه به این امر اقدام به ارایه حد بهره برداری مجاز برای هر یک از گونه ها به طور مجزا گردید. کلمات کلیدی: حد بهره برداری مجاز، گونه های مرتعی، مدیریت چرا ، سلفچگان ، قم