بررسی تغییرات فصلی تولید و مصرف گیاهان مرتعی در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (بندرعباس - سیریک)

گونههای مرتعی در ماه های فصل چرا و سال های مختلف تولید معینی دارد. بدون شناخت خصوصیات تولیدی گیاهان و میزان مصرف علوفه یک مرتع در طول دوره چرا برنامهریزی و مدیریت مرتع و دام مقدور نمیباشد. در این بررسی تولید و مصرف 5 گونه دایمی که عمده تولید مرتع را تشکیل می دادند، در اراضی ماسه ای مشرف به دریا، در منطقه سیریک استان هرمزگان با مختصات جغرافیایی ‮‭26‬ درجه و ‮‭39‬ دقیقه و ‮‭12‬ ثانیه عرض شمالی و ‮‭57‬ درجه و 4 دقیقه و ‮‭26‬ ثانیه طول شرقی در جاده میناب- جاسک، از سال ‮‭1385‬ به مدت چهار سال اندازه گیری شد. تولید در داخل قطعه محصور با شروع فصل رویش و مصرف در مجاور آن در عرصه چرای دام با شروع فصل چرا، با فواصل یکماه اندازه گیری شد. در هر مقطع از زمان با داشتن وزن علوفه تولید شده و وزن علوفه باقیمانده در عرصه چرای دام، وزن علوفه مصرف شده تعیین گردید. نتایج نشان داد که رویش گیاهی غالب گونه ها به تقریب از دی ماه شروع شده تا اردیبهشت ماه ادامه یافت. مرتع در سال اول بیشترین و در سال سوم کمترین مقدار تولید را داشت، هرچند این روند درگونه ها متفاوت بود. تولید سال سوم کمتر از نیمی از تولید سال اول بود. بیشترین نوسان تولید در سال های اجرای طرح مربوط به گونه های یکساله ، ‭Panicum turgidum ‬و گونه ‭Cenchrus pennisetoformis ‬بود به طوری که میزان تولید در گونه های یکساله در سال سوم اجرای طرح هفت برابر کمتر از میزان تولید این گونه ها در سال اول اجرای طرح بود. همچنین کمترین نوسان تولید مربوط به گونه های ‭Heliotropium bacciferum ‬و‭Cyperus conglomerates ‬می باشد. به طور کلی در تمامی سال های اجرای طرح بیش از نیمی از تولید مرتع مربوط به گونه ‭Sphaerocoma aucheri ‬بود. علی ایحال در مرتع مورد مطالعه بیشترین تولید مربوط به سال اول اجرای طرح و کمترین تولید در سال سوم اجرای طرح مشاهده گردید با این حال بیشترین درصد بهره برداری مربوط به سال دوم و کمترین آن مربوط به سال سوم اجرای طرح می باشد. از نظر مصرف دام گونه های یکساله بیشترین سهم تولید مرتع را در اوایل فصل بهره برداری به عهده داشتند . واژه های کلیدی: تغییرات تولید و مصرف علوفه، سایت سیریک، استان هرمزگان