امکان کنترل شیمیایی گل جالیز ‭(Orobanche aegyptiaca) ‬در توتون باسما ‭(Nicotina tabacum)‬

گل جالیز مهمترین علف هرز مزارع توتون بشمار می رود که منجر به کاهش عملکرد و کیفیت این محصول می شود. به منظور ارزیابی تاثیر علف کشها برکنترل شیمیایی گل جالیزدر توتون باسما، طی سالهای ‮‭1388‬ تا ‮‭1390‬ دو پژوهش در گلخانه و مزرعه به ترتیب در قالب طرح کاملا تصادفی با ‮‭27‬ تیمار در 6 تکرار در مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش و در مزرعه واقع در منطقه مینودشت در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی با 8 تیمار در 4 تکرار اجرا شد. تیمارهای علف کشی عبارت بودند از: تیمارهای گلایفوزیت ‮‭40‬،‮‭20‬ و ‮‭60‬ میلی لیتر، گلایفوزیت+املاح ،‮‭50‬ ،‮‭150 100‬ و ‮‭500‬ و ‮‭750‬ میلی لیتر، ریم سولفورون ،‮‭35 10‬ و ‮‭60‬ گرم، سولفوسولفورون ‮‭35‬ و ‮‭70‬ گرم به صورت پس رویشی و تیمارهای اکسی فلورفن‮‭4/5‬ لیتر، کلروسولفورون ‮‭25‬ و ‮‭50‬ گرم، تری فلورالین 2 لیتر و ای پی تی سی 6 لیتر قبل از نشاکاری توتون مخلوط با خاک و شاهد با و بدون گل جالیز بودند. همه مقادیر تیمارها به صورت ماده تجاری در هکتار مصرف شدند. تعداد، وزن تر و خشک ساقه های هوایی، غده و ساقه های زیر زمینی گل جالیز و در توتون تعداد برگ، وزن تر (عملکرد توتون)، وزن خشک، ارتفاع بوته، درصد قند و نیکوتین اندازه گیری شد. نتایج پژوهش گلخانه ای نشان داد که بین تیمارها از نظر درصد کنترل گل جالیز اختلاف معنی داری با شاهد آلوده به گل جالیز وجود داشت که 8 تیمار که بهترین نتیجه را در گلخانه داشتند برای مزرعه انتخاب شدند. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد پاشش علف کش گلایفوزیت+املاح ‮‭500‬ میلی لیتر ماده تجاری در هکتار‮‭40‬ روز و ‮‭750‬ میلی لیتر ماده تجاری در هکتار‮‭60‬ روز پس از نشاکاری توتون و تیمار ‮‭100‬ میلی لیتر در هکتار گلایفوزیت ‮‭40‬ ، ‮‭60‬ و‮‭80‬ روز پس از نشاکاری به صورت پس رویشی بعنوان بهترین تیمار گزارش می گردد که علاوه بر کنترل ‮‭72-60‬درصدی گل جالیز باعث افزایش ‮‭5/2-4‬ درصدی عملکرد توتون (وزن تر برگ توتون) نسبت به شاهد بدون گل جالیز شد. با وجود کنترل مناسب گل جالیز درتیمارهایی که علف کش کلرسولفورون به مقدار ‮‭25‬ و ‮‭50‬ گرم ماده تجاری در هکتار قبل از نشاکاری توتون مخلوط با خاک در آنها مصرف شده بود ولی بدلیل گیاه سوزی و خسارت به توتون این تیمار قابل توصیه نمی باشد. لغات کلیدی: گلایفوزیت+املاح، ریم سولفورون، سولفوسولفورون، اکسی فلورفن، تری فلورالین و ای پی تی سی و نشاکاری توتون.