بررسی اثر سو شته کش های متداول روی پارامترهای جدول زیستی و رفتار جستجوگری زنبور پارازیتویید‭(M'Intosh) Diaeretiella rapae‬

برای تعیین میزان انتخابی بودن شته کش های مورد استفاده در کشور روی زنبورهای پارازیتویید شته ها، تاثیر دز توصیه شده مزرعه ای چهار آفت کش پریمیکارب، دی متوآت، ایمیداکلوپراید و پی متروزین روی پارامترهای جدول زندگی و واکنش تابعی زنبور‭(M'Intosh) Diaeretiella rapae ‬در شرایط آزمایشگاهی ‮‭25 1‬ درجه سلسیوس، رطوبت نسبی ‮‭60 5‬ درصد و دوره نوری ‮‭16‬ ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی روی گندم رقم پیشتاز بررسی شد. زنبورها روی شته معمولی گندم ‭(Rondani) Schizaphis graminum ‬پرورش داده شدند و در مرحله حشره کامل و شفیره (در داخل شته های مومیایی) در معرض دز توصیه شده آفت کش های مذکور قرار گرفتند و در تیمار شاهد فقط از آب مقطراستفاده شد. همچنین برای بررسی اثر دز توصیه شده چهار حشره کش مذکور روی واکنش تابعی زنبورها در دو مرحله شفیره و حشره کامل در معرض چهار حشره کش فوق الذکر قرار گرفتند. بر اساس نتایج این تحقیق، سه آفت کش پریمیکارب، ایمیداکلوپراید و دی متوات باعث تلفات تمامی حشرات کامل مورد آزمایش شدند. پی متروزین انتخابی تر عمل کرده و فقط %‮‭27‬ حشرات کامل را از بین برد، ولی باعث کاهش نرخ ذاتی افزایش جمعیت زنبور پارازیتویید گردید. مرحله شفیرگی زنبور ( در داخل شته های مومیایی) حساسیت کمتری نسبت به آفت کش های مورد آزمایش داشت. با این وجود نتایج این آزمایشات نشان داد که به غیر از پی متروزین، سایر آفت کش های مورد بررسی روی طول عمر، نرخ خروج و پارامترهای جدول زندگی حشرات کامل خارج شده از شته های مومیایی تیمار شده تاثیر منفی داشتند. پریمیکارب در دز یک در هزار بیشترین تاثیر منفی را روی پارامترهای جدول زندگی پارازیتویید داشته و نرخ ذاتی افزایش جمعیت زنبورها را حدود ‮‭18/9‬ درصد در مقایسه با شاهد کاهش داد. با توجه به نتایج به دست آمده، به غیر از تیمار پی متروزین در مرحله شفیره، سایر حشره کش های مورد بررسی نوع واکنش تابعی را از نوع سوم به نوع دوم تغییر دادند. بر اساس مدل راجرز قدرت جستجو برای زنبورهای خارج شده از شته های مومیایی تیمار شده با پریمیکارب ‮‭500‬ و ‮‭1000‬‭ppm‬، ایمیداکلوپراید و دی متوات به ترتیب ‮‭076 0/009‬/،‮‭0431 0/006 0‬/،‮‭0/0226 0/005 0‬ و ‮‭0/0489 0/001‬ و زمان دستیابی به ترتیب ‮‭5364 0/02‬/،‮‭16/8589 0/06 0‬،‮‭1/2928 0/0‬ و ‮‭0/6864 0/01‬ تعیین گردید. نتایج نشان داد که پی متروزین کمترین و ایمیداکلوپراید بیشترین تاثیر منفی را روی رفتار جستجوگری زنبور دارند. کلمات کلیدی: زنبورهای پارازیتویید شته، ‭Diaeretiella rapae ‬، ‭Schizaphis graminum‬، آفت کش، پارامترهای جدول زندگی، واکنش تابعی