ارزیابی ژنوتیپ های گندم متحمل به تنش شوری در آزمایش تحقیقی تطبیقی اراضی شور استان گلستان

به منظور بررسی، مقایسه و معرفی ارقام متحمل به تنش شوری این پروژه در سال زراعی ‮‭1389 -90‬ در منطقه ی انبارالوم اجرا شده است. بر اساس نقشه آب و هوایی آمبروژه، این شهرستان در اقلیم نیمه خشک و معتدل قرار دارد. متوسط هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک ‭( (ECe‬محل اجرای آزمایش طی دوره ی کشت ‮‭8/7‬ دسی زیمنس بر متر (1‭-dSm) ‬بود. این آزمایش بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی ‭(RCBD) ‬با سه تکرار اجرا شده است. تعداد هشت لاین و رقم با دو رقم گندم نان کوهدشت و مروارید به عنوان ارقام شاهد مورد بررسی قرار گرفتند. کشت آزمایش براساس شرایط متداول زارعین انجام شد. طی دوره ی رشد گیاه مراقبت های زراعی لازم نیز صورت گرفت. آبیاری با آب شور(بین ‮‭12‬ تا ‮‭14‬ دسی زیمنس بر متر)با استفاده از زه کش های مزرعه انجام شد. نمونه برداری صفاتی از جمله عملکرد دانه ‭(GY) ‬و بیولوژیک ‭(BY)‬، شاخص برداشت ‭(HI)‬، وزن هزار دانه ‭(KTW)‬، تعداد سنبله در متر مربع، تعداد دانه در سنبله و وزن دانه در سنبله تعیین و داده های به دست آمده بر اساس طرح بلوک های کامل تصادفی تجزیه و تحلیل شدند. نتایج تجزیه واریانس داده ها نشان داد که بین لاین ها و ارقام مورد بررسی ازنظر عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک ، شاخص برداشت و وزن هزار دانه تفاوت بسیار معنی دار (‮‭01.0‬‭> a) ‬و از نظر صفت تعداد دانه در سنبله نیز اختلاف در سطح (‮‭05.0‬‭> a) ‬معنی دار است. مقایسه میانگین داده ها نیز نشان داد که رقم گنبد (‮‭85-5‬‭-N) ‬باتولید ‮‭3943‬ کیلوگرم در هکتار با ‮‭21‬ درصد تولید دانه بالاتر از میانگین ارقام شاهد، بیش ترین عملکرد دانه را داشته است. در این آزمایش رقم اکبری با ‮‭2028‬ کیلوگرم در هکتار، ‮‭38‬ درصدکمتر از میانگین ارقام شاهد، کم ترین عملکرد دانه را در مقایسه با ارقام و لاین های مورد بررسی تولید کرده است. واژه های کلیدی: تنش شوری، صفات زراعی، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک و گندم نان.