ریشه زایی ریزشاخساره های گردوی ایرانی ‭(Juglans regia L.) ‬و سخت وارسازی گیاهچه ها

گردو یکی از گیاهان بومی ایران است و ازدیاد انبوه ارقام تجاری گردو ضروری است. این گونه یکی از درختان سخت ریشه زاست که ریشه زایی و سخت وارسازی گیاهچه ها از مهم ترین مشکلات ریزافزایی این درخت ارزشمند است. این پژوهش به منظور دست یابی به روشی مناسب برای ریشه دارکردن شاخساره های درون شیشه ای منشاگرفته از درختان بالغ گردوی ایرانی ‭(Juglans regia L.) ‬انجام گردید. از قطعات ساقه گره دار و نوک شاخساره های گرفته شده از درختان بالغ برتر کلکسیون گردوی استهبان به عنوان ریزنمونه ‭(explant) ‬برای تولید شاخساره استفاده گردید. محیط کشت ‭DKW ‬دارای ‮‭1/0‬ میلی گرم در لیتر ‭BA ‬و ‮‭0/01‬ میلی گرم در لیتر ‭IBA ‬و ‮‭30‬ گرم در لیتر ساکارز که با ‮‭2/2‬ گرم در لیتر فیتاژل نیمه جامد شده باشد برای افزونش شاخساره استفاده شد. استفاده از سایتوکاینین ‭Dikegulac ‬بهبودی در افزونش شاخساره گردو ایجاد نکرد را ریشه زایی شاخساره های منشاگرفته از درختان بالغ گردو طی دو مرحله پی درپی انگیزش ریشه و نمو ریشه ها بررسی گردید. بر اساس نتایج حاصل از آزمایش های انجام شده حداکثر ریشه زایی به میزان ‮‭60‬ درصد از کشت ریزشاخساره ها بر روی محیط کشت ‭DKW ‬دارای 4 میلی گرم در لیتر ‭IBA ‬و نیمه جامدشده با ‮‭2/5‬ گرم در لیتر فیتاژل، ‮‭30‬ گرم در لیتر ساکارز به مدت ‮‭13‬ روز در تاریکی به عنوان محیط کشت انگیزش ریشه و سپس انتقال به محیط کشت ‭DKW‬بدون تنظیم کننده رشد و مخلوط با ورمیکولایت در شرایط روشنایی برای نمو ریشه ها حاصل گردید. افزودن پلی وینیل الکل ‭( PVA) ‬توام با ‭IBA ‬به محیط کشت انگیزش ریشه تاثیری در بهبود ریشه زایی ریزشاخساره های گردو نداشت. واژه های کلیدی: انگیزش ریشه، گردوی ایرانی، اسید ایندول بوتیریک، فیتاژل، محیط کشت ‭DKW