بررسی کارایی چند حشره کش بیولوژیک و شیمیایی در کنترل بیدکلم ‭Plutella xylostella‬

بید کلم، ‭L.) (Lepidoptera‬، ‭Plutellidae) ( Plutella xylostella‬، مهم ترین آفت چلیپاییان بخصوص کلم برگ، کلم گل و کلزا در منطقه مرکزی ایران است. در استان اصفهان کشاورزان از انواع آفت کش های شیمیایی با بیش از ‮‭12‬ بار سمپاشی برای کنترل این آفت استفاده می کنند ولی در بیشتر مناطق آلوده با عدم کارایی این آفت کش ها مواجه هستند. مسیله مهم در مورد کنترل شیمایی این آفت، نبود حتی یک حشره کش ثبت شده و توصیه شده علیه این آفت می باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی کارایی سه حشره کش بیولوژیک (فرمولاسیون های آنتاریو، بلتیرول و بایولپ از ‭Bacillus thuringiensis ssp. kurstaki) ‬و دو حشره کش شیمیایی مجاز کنسالت (هگزافلومورون (%‮‭10‬ ‭EC ‬و آوانت (ایندوکساکارب ‮‭150‬ ‭SC) ‬به همراه حشره کش جدید آتابرون (کلرفلوآزورون %‮‭10‬ ‭SC) ‬علیه این آفت در استان اصقهان انجام گرفت. بدین منظور، در سال ‮‭1390‬ یک مزرعه ‮‭2/5‬ هکتاری کلم گل آلوده به بید کلم در شهرستان فلاورجان (جنوب غربی استان اصفهان) ا تخاب گردید و 9 تیمار شامل آنتاریو (1 کیلوگرم در هکتار)، بلتیرول (1 کیلوگرم در هکتار) و بایولپ (2 کیلوگرم در هکتار)، کنسالت (1 لیتر در هکتار)، آوانت (‮‭0/25‬ لیتر در هکتار)، آتابرون (5/،‮‭0/75 0‬ و 1 لیتر در هکتار) و شاهد (آب) در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 4 تکرار آزمایش گردید. هر کرت آزمایشی ‮‭50‬ متر مربع در نظر گرفته شد و نسبت به شمارش تعداد لاروهای زنده آفت روی 5 بوته در هر کرت یک روز قبل و 5 روز بعد از محلول پاشی اقدام گردید. داده ها توسط فرمول هندرسون تیلتون تصحیح شد و تفاوت در درصد مرگ و میر بین تیمارها توسط تجزیه انحراف لجستیکی ‭(logistic analysis of deviance) ‬در محیط ‮‭0.10.2‬ ‭R ‬مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بالاترین کارایی را آتابرون 1 لیتر در هکتار و بلتیرول بترتیب با درصد مرگ و میر ‮‭60/8‬ و ‮‭58/8‬ داشتند. پس از این دو بقیه تیمارها در یک گروه آماری قرار گرفتند بطوری که مرگ و میر ناشی از بایولپ (1/%‮‭47‬)، آنتاریو (‮‭41/2‬)، آوانت (3/%‮‭37‬)، کنسالت (5/%‮‭27‬)، آتابرون ‮‭0/75‬ لیتر در هکتار (7/%‮‭15‬) و آتابرون ‮‭0/5‬ لیتر در هکتار (8/%‮‭11‬) تفاوت معنی داری با هم نداشتند. باتوجه به خطرات زیست محیطی آفت کش های شیمیایی و نتایج حاصل از این تحقیق، فرمولاسیون بلتیرول (1 کیلوگرم در هکتار) جهت استفاده در برنامه های مدیریت پایدار بید کلم در استان اصفهان توصیه می گردد.