بازنگری جنس ‭Cousinia (‬بخش ‭Cynaroideae) ‬در ایران با تاکید بر گونه های مهم در کشاورزی

جنس کوزینیا ‭(Cousinia) ‬با حدود ‮‭700‬ گونه، یکی از بزرگترین جنس های گیاهان گلدار، یکی از بزرگترین جنس های تیره ‭Asteraceae ‬و بزرگترین جنس در گروه ‭Arctium ‬از طایفه ‭Cardueae‬، زیر طایفه ‭ Carduinea ‬می باشد. این جنس با بیش از ‮‭400‬ گونه در جنوب غرب آسیا، بیشترین تراکم را در ناحیه فلورا ایرانیکا داشته که از این تعداد، بیش از ‮‭370‬ گونه اندمیک در نواحی کوهستانی ایران، افغانستان و ترکمنستان پراکنش دارند. بخش ‭Cynaroideae Bunge ‬با ‮‭89‬ گونه بزرگترین بخش این جنس می باشد. ایران با ‮‭77‬ گونه که بیشتر آنها در نواحی کوهستانی رشته کوه های البرز، زاگرس و برخی کوه های پراکنده واقع در بخش های مرکزی ایران پراکنده اند، مرکز تنوع این بخش محسوب می گردد. به استثنای چند گونه با پراکنش وسیع تر، دامنه انتشار اکثر گونه ها بسیار محدود می باشد و منحصر به یک ناحیه جغرافیایی می گردد. (اندمیک های محلی). در راستای اجرای این طرح کلیه نمونه های متعلق به بخش ‭Cynaroideae Bunge ‬موجود در هرباریوم وزارت جهاد کشاورزی ‭( IRAN ) ‬مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند. نمونه های جدیدی از محل تیپ گونه های ‭ C. denaensis‬، ‭C. zardkuhensis‬، ‭C. lordeganensis‬،‭C. parsana‬، ‭C. perspolitana ‬و‭C. nana ‬جمع آوری گشتند. نمونه های ناشناخته موجود در هرباریوم مطالعه و گونه های ‭C. khansarica‬، ‭C. shulabadensis ‬و ‭C. arakensis‬، شناسایی گردیدند. کلیه این نمونه ها که گونه های جدیدی برای هرباریوم می باشند، با ثبت اطلاعات کامل در مجموعه گیاهان وزارت کشاورزی نگهداری می گردند. در بین نمونه های جدید معرفی شده به دانش گیاه شناسی، نمونه تیپ دو گونه ‭(C. ardalensis ‬و‭C. sahandica) ‬در هرباریوم ایران قابل دسترس است. علاوه بر جمع آوری نمونه های هرباریومی جهت مطالعات تاکسونومیکی، از گل های نارس گونه های متعددی جهت مطالعات کروموزومی نمونه برداری گردید. حاصل این مطالعات، گزارش کروموزومی یازده گونه برای اولین بار و تایید تنها یک عدد پایه کروموزومی (‮‭12‬‭= x ) ‬در این بخش و همسویی این نتایج با مطالعات تاکسونومیکی می باشد. حاصل مطالعات انجام یافته طی مدت اجرای طرح، چاپ چندین فقره مقاله تحقیقاتی به شرح زیر می باشد. ‮‭86-93‬ :(1) ‮‭18‬ ‭.Attar‬، ‭F. & Djavadi‬، ‭S.B. ‬‮‭2010‬‭. A taxonomic revision of Cousinia‬، ‭sect. Cynaroides (Asteraceae‬، ‭Cardueae) in the flora of Iran. Iran. Journ. Bot. ‬‮‭16‬ (1): ‮‭184-130‬‭. Djavadi‬، ‭S.B. & Attar‬، ‭F. ‬‮‭2010‬‭. New chromosome counts in the genus Cousinia (Asteraceae‬، ‭Cardueae) from Iran. Willdenowia ‬‮‭357-351 :40‬‭. - Djavadi‬، ‭S.B. ‬‮‭2010‬‭. New chromosomes counts in Cousinia (Asteraceae‬، ‭Cardueae) sections Cynaroideae and Stenocephalae from Iran. Iran. J. Bot. ‬بخش تاکسونومیک گزارش عمدتا برگرفته از مقاله اول می باشد. اطلاعات بیشتر در مورد شرح ریخت شناسی، تصاویر گونه ها و نیز عکس های کروموزومی در اصل مقالات قابل دسترس است. واژگان کلیدی‭: Asteraceae‬، ‭Cynaroideae‬، ‭Cousinia‬، فلور ایران، تنوع زیستی، هرباریوم ایران، شمارش کروموزومی.