اثر شکل فیزیکی خوراک بر خصوصیات پشم و پوست بره های نر کلکویی

هدف از این بررسی، تعیین اثر شکل فیزیکی خوراک (جیره کاملا مخلوط با علوفه بلند، بلوک و پلت) بر قابلیت تولیدی پشم، پوست و چرم گوسفند بود. چهل و پنچ راس بره نر کلکوهی ( با میانگین وزن اولیه ‮‭32 2‬ کیلوگرم در سن ‮‭5-4‬ ماهگی) به تعداد ‮‭15‬ راس در هر گروه به مدت ‮‭93‬ روز مورد آزمایش قرار گرفتند. در انتهای آزمایش، وزن نهایی بدن و لاشه، وزن بیده، طول دسته الیاف، وزن پوست، سطح و ضخامت پوست در نواحی مختلف بدن (شانه، پشت، پهلو، کپل و شکم) و خصوصیات فیزیکی و مکانیکی چرم اندازه گیری شد. تحقیق در قالب طرح کاملا تصادفی با اثر سه تیمار (شکل فیزیکی خوراک) بر صفات مورد مطالعه انجام شد. از مدل خطی چندمتغیره با اثر ثابت سه ناحیه بدن (شانه، پشت و کپل) و دو جهت برش(موازی و عمود بر خط پشتی بدن) برای محاسبه آماری و اندازه گیری ویژگی های چرم استفاده شد. نتایج نشان داد که وزن نهایی و بازدهی لاشه در تیمارهای مختلف تفاوت معنی داری با یکدیگر ندارند، ولی وزن لاشه گرم و سرد بره های تغذیه شده با جیره بلوک مشابه با جیره پلت و بیش تر از جیره مخلوط بود (‮‭0/05‬‭P<). ‬کوواریت وزن بیده (‮‭0/05‬‭P<) ‬موثر از وزن نهایی بدن بود و لذا تحت تاثیر گروه های آزمایشی قرار نداشت. بین بره های سه تیمار تفاوت معنی داری از نظر میانگین قطر پشم، درصد الیاف زیر ‮‭20‬ و ‮‭40‬ میکرون، بازدهی شستشو، درصد الیاف کمپ و بارپارگی دسته الیاف کوتاه بدست آمد. بره هایی که خوراک بلوک مصرف کرده بودند دارای قطر بیده کم تری (‮‭0/05‬‭P<) ‬بودند. نوع تغذیه بر صفات پوست به جز نسبت مساحت به وزن پوست تاثیر نداشت. خصوصیات فیزیکی چرم موثر از نواحی بدن بود (‮‭0/0001‬‭P<). ‬کم ترین میزان ضخامت و بیش ترین مقدار استحکام و کشش پذیری چرم به ناحیه پهلو مربوط می شد. کم ترین مقدار پارگی یک زبانه ای در چرم ناحیه کپل مشاهده شد (‮‭0/0001‬‭P<). ‬چرم ناحیه پهلو مقدار پارگی دو زبانه ای بالاتری (‮‭0/0001‬‭P<) ‬داشت. نمونه های چرمی که موازی به ستون فقرات بدن تهیه شده بودند از مقدار استحکام بالاتر، پارگی یک زیانه ای و دوزبانه ای کم تری نسبت به نمونه های عمود بر جهت ستون فقرات برخوردار بودند، اما بطور معنی داری کشش پذیری کم تری داشتند (‮‭0/0001‬‭P<). ‬با توجه به نتایج، تقریبا هر سه گروه به لحاظ تفاوت کم بین آن ها در تبدیل غذای مصرفی به لاشه، پشم و پوست در یک سطح قرار می گیرند. بنابراین نظر به شرایط مدیریتی دام در نقاط مختلف کشور می توان از هر سه شکل فیزیکی خوراک (جیره کاملا مخلوط با علوفه بلند ، بلوک و پلت) که هزینه نهایی کم تری داشته باشد، استفاده نمود. کلمات کلیدی : بره پرواری، بلوک، پلت، خصوصیات پشم، صفات پوست، خصوصیات فیزیکی و مکانیکی چرم