بررسی تنوع و پراکنش جلبک های زیان آور ایران

اگرچه جلبک ها نقش بسیار مهمی در پایداری اکوسیستم ها دارند ولی در مواردی برخی از گونه های جلبکی خسارات قابل ملاحظه ای را در جوامع انسانی و محیط طبیعی ایجاد می کنند. یافته ها پیرامون تنوع جلبک های زیان آور در کشورمان بقدری پراکنده و ناهمگن بوده که بررسی و ایجاد یک ساختار جدید اطلاعات طبقه بندی شده برای این مستندات و همچنین ارتباطسنجی میان آنها، هدف اصلی این پژوهش را تشکیل داده است. با استفاده از قابلیت های زبان ‭Visual Basic ‬در سه محور اصلی: 1) تنوع جلبک ها، 2) اهمیت زیان آور بودن و 3) پراکنش در ایران، به طوری که تمامی آنها در ارتباط با یکدیگر باشند و با ساختار چندگزینه ای اعم از نوشتاری، توصیفی و رقومی، برنامه نویسی های متعددی انجام گرفت. نتایج حاصل از بررسی سیستماتیک، تعداد ‮‭147‬ شناسه معتبر ‭(ID) ‬از انواع جلبک های زیان آور با گزارش مستند از ایران به همراه تعداد ‮‭444‬ نام مترادف متعلق به چهار سلسله، هشت شاخه، ‮‭16‬ رده، ‮‭40‬ راسته، ‮‭64‬ تیره و تعداد ‮‭107‬ جنس می باشد. هریک از شناسه ها دارای شرح عمومی و تخصصی بوده و نقشه پراکنش ضمن تجزیه و تحلیل نقاط و همچنین کرانه های پراکنش برای هرکدام نیز ترسیم گردید. با توجه به اینکه موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور متولی بررسی تنوع این گروه از زیستمندان می باشد، لذا هریک از این شناسه ها ارزش سند ملی داشته و بدین ترتیب، مجموعه ای کم نظیر از انواع جلبک های زیان آور ایران را تشکیل می دهد. برخی از جلبک های زیان آور دارای خواص دارویی و یا کاربردهای مهم دیگر نیز می باشند. به همین دلیل ضروری بود تا با ذکر منابع علمی معتبر، سایر خواص مفید نیز برای شناسه های ذیربط ثبت شوند. این موضوع خصوصا در تصمیم گیری مدیران اجرایی برتر که همواره انگیزه تبدیل تهدیدها را به فرصت ها دارند، بسیار مفید خواهد بود. یکی از شگفتی های حاصل از اجرای این پروژه تحقیقاتی، طراحی و تدوین یک نرم افزار پژوهشی جدید با عنوان "جلبک های زیان آور ایران" می باشد. واژه های کلیدی: جلبک شناسی کاربردی، گیاه پزشکی، جلبک های سمی، شکوفایی مضر، کشند قرمز