بررسی سازگاری و پایداری عملکرد ژنوتیپ های امیدبخش جو در آزمایش مقایسه عملکرد یکنواخت منطقه گرم

به منظور تعیین پایداری عملکرد و بررسی اثرات متقابل ژنوتیپ ا محیط تعداد ‮‭18‬ رقم و لاین امیدبخش جو همراه با دو شاهد نیمروز/صحرا و 2‭-EBYTW‬‮‭88‬ در طی سالهای زراعی ‮‭1390 -92‬(به مدت دو سال ) در 5 ایستگاه منطقه گرم کشور شامل ایستگاههای اهواز، زابل، مغان، گنبد و داراب در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در آزمایش یکنواخت سراسری مورد بررسی قرار گرفتند . عملکرد ارقام و لاینهای مورد بررسی پس از جمع آوری نتایج از مکانهای مختلف مورد تجزیه مرکب قرار گرفت. در تجزیه واریانس مرکب عملکرد تیمارها در کلیه ایستگاهها (با احتساب داده های ایستگاه گنبد) اختلاف معنی دار برای اثرات متقابل سال ا مکان، رقم، رقم ا مکان و همچنین اثر متقابل سه گانه رقم ا مکان ا سال محاسبه گردید. ارقام و لاینهای برتر با استفاده از مقایسه میانگین عملکرد به روش دانکن مشخص شدند .لاینهای شماره 5 ، ‮‭14‬ و ‮‭15‬ با داشتن عملکرد ‮‭5/290‬ ، ‮‭5/224‬ و ‮‭5/174‬ تن در هکتار بیشترین مقدار عملکرد را دارا بودند. در تجزیه واریانس مرکب عملکرد تیمارها در کلیه ایستگاهها (بدون احتساب داده های ایستگاه گنبد) اختلاف معنی دار برای اثرات متقابل سال ا مکان، رقم و همچنین اثر متقابل سه گانه رقم ا مکان ا سال محاسبه گردید. ارقام و لاینهای برتر با استفاده از مقایسه میانگین عملکرد به روش دانکن مشخص شدند .لاینهای شماره ‮‭15‬ ، ‮‭14‬ و 5 با داشتن عملکرد ‮‭5/644‬ ، ‮‭5/364‬ و ‮‭5/312‬ تن در هکتار بیشترین مقدار عملکرد را دارا بودند. با توجه به معنی دار بودن اثر رقم و اثر رقم در محیط در سال جهت بررسی دقیق تر اثرات متقابل ژنوتیپ ا محیط و تعیین سازگاری ژنوتیپها از روش های مختلف تجزیه پایداری از جمله روش امی ‭(AMMI) ‬استفاده شد. با توجه به معیارهای پایداری مورد استفاده و سایر خصوصیات زراعی مناسب (مقاومت به بیماری، خوابیدگی و تیپ زراعی) ، لاینهای شماره ‮‭15‬ ، ‮‭14‬ و 5 دارای سازگاری بالا در مناطق مختلف اقلیم گرم کشور شناخته شده ومرحله تکثیر بذر و آزمایشات تحقیقی - ترویجی این ارقام آغاز گردید . واژه های کلیدی : لاینهای امیدبخش جو ، سازگاری ، پایداری عملکرد ، منطقه گرم