مقایسه ترسیب کربن خاک و گونه های گیاهی غالب در داخل و خارج پارک ملی بمو

محققین بر این باورند، عامل اصلی پدیده تغییر اقلیم که آثار زیانباری برای بشر دارد، افزایش غلظت گاز دی اکسیدکربن در جو است. بیشتر کشورها کاهش میزان این گاز را به شیوه غیر زیستی (از طریق مهار توسعه صنعتی و استفاده از روش های مصنوعی)، به دلیل عدم توجیه اقتصادی، مناسب نمی دانند. با توجه به توان مناسب ذخیره کربن در بافت های گیاهی و خاک، راه کار حبس زیستی کربن در دهه های اخیر مورد توجه جدی قرار گرفته است. از آنجا که توان ترسیب کربن بر حسب شرایط خاک و گونه گیاهی متفاوت است، بنابراین، آگاهی از نوع خاک و گونه های گیاهی با قابلیت ترسیب بیشتر، به منظور استفاده مناسب از این دو منبع ضرورتی اجتناب ناپذیر است. پارک های ملی به سبب برخورداری از خاک و پوشش گیاهی متنوع یکی از مکان های با ارزش ترسیب کربن می باشند. به منظور ارزیابی نقش آن ها در ترسیب کربن، میزان ذخیره کربن خاک و 3 گونه ی گیاهی غالب گون پنبه ای‭( gossypinus Astragalus )‬، گون ‭(Astragalus susianus ) ‬و جوسیخ ‭( Ebenus stellata )‬، در بخشی از پارک ملی بمو اندازه گیری شد. این پارک در استان فارس، حاشیه شمالی و شمال شرقی شهر شیراز و در حد فاصل طول جغرافیایی‮‭52‬ درجه و ‮‭29‬ دقیقه تا ‮‭56‬ درجه و ‮‭52‬ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ‮‭29‬ درجه و ‮‭39‬ دقیقه تا ‮‭29‬ درجه و ‮‭50‬ دقیقه شمالی، قرار دارد. برای اندازه گیری و تعمیم نتایج به کل عرصه پارک، با توجه به انبوهی پوشش گیاهی، جهت شیب و ارتفاع از سطح دریا، ‮‭25‬ جایگاه برای آماربرداری و نمونه گیری از پوشش گیاهی و خاک در داخل و خارج پارک برگزیده شد. میزان کربن گونه های گیاهی و خاک به ترتیب به روش های احتراق و والکی بلک، اندازه گیری گردید. نتایج نشان داد که اندام های هوایی و زیرزمینی 3 گونه به ترتیب با 2/،‮‭1876/6 768‬ و ‮‭2153/8‬ کیلوگرم در هکتار حبس کربن، توان خوبی برای ترسیب دارند. میانگین میزان ترسیب کربن خاک عرصه نیز ‮‭38250‬ کیلوگرم در هکتار برآورد گردید. بر اساس نتایج، از نظر آماری تفاوت ترسیب کربن خاک و پوشش گیاهی در داخل نسبت به خارج پارک در سطح %1 معنی دار است. این نتایج نقش بارز پارک را در کاهش دی اکسیدکربن جو نشان می دهد. بنابراین، حفظ این عرصه به عنوان پارک در کنار کلان شهر شیراز و مراکز صنعتی زرقان، مرودشت و آب باریک، به عنوان مخزن بزرگی برای به تله انداختن کربن، ضروری است. واژه های کلیدی: ترسیب کربن، خاک، پوشش گیاهی، پارک ملی بمو