بررسی برخی پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب درحوزه جنوبی دریای خزر استان مازندران

این تحقیق به منظور تعیین غلظت و تغییرات زمانی-مکانی پارامترهای فیزیکوشیمیایی و مواد مغذی آب در بخش جنوبی دریای خزر (منطقه مازندران) در چهار نیم خط عمود برساحل (تنکابن، نوشهر، بابلسر، امیرآباد) در ماههای اردیبهشت، تیر، شهریور، آبان، دی و اسفند و در سال ‮‭1391‬ انجام گردید. تعداد ‮‭72‬ نمونه آب در لایه سطحی در اعماق ،‮‭15 5‬ و ‮‭30‬ متر نمونه برداری و سپس پارامترهای مختلف بوسیله دستگاهها وهمچنین با روشهای استاندارد اندازه گیری گردید. نتایج نشان داد که میانگین دمای آب و هوا در این منطقه به ترتیب برابر ‮‭19/46 0/85‬ و ‮‭20/25 0/78‬ درجه سانتی گراد بوده است و کمترین و بیشترین دمای آب به ترتیب مربوط به فصول زمستان (‮‭7/00‬) و تابستان (‮‭28/10‬) ثبت گردید. میانگین شوری در این منطقه به ترتیب برابر ‮‭12/35 0/13‬ ‭ppt ‬بوده است و در این تحقیق حداکثر شوری در نیم خط های مختلف در فصل تابستان و حداقل در فصل زمستان مشاهده گردید. همچنین میانگین شفافیت در تحقیق حاضر برابر ‮‭2/63 0/18‬ متر بوده است که نسبت به سال قبل کاهشی کمی را نشان داد، اما ‭pH ‬با میانگین‮‭8/51 0/02‬ و دامنه ‮‭8/13-8/69‬ نسبت به سال قبل روند افزایشی داشته است. میانگین میزان اکسیژن محلول درطول سال برابر‮‭6/00 0/07‬ میلی لیتر در لیتر بوده است. غلظت سالانه ازت معدنی ‭(NH‬4+،‭NO‬2- ، ‭NO‬3-) نسبتا دارای تغییرات گسترده ای است. درصد اجزای ترکیبات نیتروژنی نسبت به ازت معدنی در مناطق، ماهها و فصول مختلف در سال متفاوت است بطوریکه درصد ‭NH‬4+، ‭NO‬2- و ‭NO‬3- به ترتیب برابر 6 تا ‮‭53‬ ، ‮‭0/14‬ تا ‮‭26‬ و‮‭37‬ تا ‮‭94‬ درصد متغیر بوده است.میانگین درصد ازت معدنی ‭(DIN)‬کمتر از %‮‭15‬ و درصد ازت آلی ‭(DON) ‬به بیش از %‮‭80‬ رسیده بود. میانگین سالانه فسفر معدنی و آلی به ترتیب برابر ‮‭0/58 0/04‬ و ‮‭0/48 0/02‬ میکرومولار بوده و سهم هر کدام به ترتیب برابر ‮‭54‬ و ‮‭46‬ درصد ثبت گردد. میانگین سالانه سیلیس محلول برابر‮‭9/5 0/2‬ میکرومولار بوده است. بطور کلی، نتایج نشان داد که نمونه برداری ماهانه پارامترهای فیزیکوشیمیایی و مواد مغذی آب به درک تغییرات آنها در حوزه جنوبی دریای خزر کمک بیشتری خواهد کرد. با مقایسه تغییرات سالهای مختلف (،‮‭1387‬ ،‮‭1389 1388‬ و تحقیق حاضر) در می یابیم که این پارامترها در ماههای مختلف دارای نوسانات متفاوتی بوده اند. نتایج نشان داد که در سالهای قبل اکوسیستم دریای خزر دارای محدودیت نیتروژنی برای رشد فیتوپلانکتون بوده است. درحالی که بر طبق نتایج حاصل از تحقیق حاضر در فصول مختلف نشان داد که در فصول بهارو تابستان سیستم محدودیت فسفری داشته اما در فصول پاییز و زمستان بیشتر به سمت محدودیت نیتروژنی تمایل پیدا کرد. همچنین این ناحیه از خزر دارای محدودیت سیلیسی برای رشد فیتوپلانکتون نبوده است. کلمات کلیدی: پارامترهای فیزیکوشیمیایی، مواد مغذی، آب، استان مازندران، دریای خزر