شناسایی نژاد و پتانسیل های تولیدی گاو بومی استان اصفهان (گلپایگان)

در این پژوهش بمنظور شناسایی توان تولیدی و تولید مثلی گاوهای بومی استان، ابتدا روستاهایی از استان که زیستگاه گاو بومی بود شناسایی و تعدادی از گاوهای بومی این مناطق خریداری و برای بررسی به ایستگاه تحقیقات دامپروری گلپایگان منتقل شدند. هم زمان رکورد برداری از گاوهای بومی در محیط های روستایی (گلپایگان و خوانسار، ابیانه و طره ) برای تعیین توان تولیدی و تولید مثلی انجام شد. نتایج این بررسی نشان داد که مقدار شیر تولیدی در هر دوره شیردهی برای گاوهای بومی در روستاهای (گلپایگان و خوانسار)، ( ابیانه و طره) ، ایستگاه گلپایگان و اصفهان بترتیب ‮‭2161/79‬ ، ‮‭71‬/،‮‭468 /43 1073‬ و ‮‭237/34‬ کیلوگرم بود . همچنین میانگین تولید شیر روزانه در مناطق فوق به ترتیب ‮‭19‬/،‮‭82 7‬/،‮‭3/17 3‬ و ‮‭1/49‬ کیلوگرم بود. طول دوره شیردهی، مدت آبستنی، فاصله گوساله زایی، دوران خشک و روزهای باز برای گاوهای بومی مورد مطالعه در منطقه گلپایگان و خوانسار به ترتیب ‮‭72‬/،‮‭67 326‬/،‮‭33 268‬/،‮‭70/91 388‬ و ‮‭97/5‬ می باشد. صفات فوق برای گاوهای بومی روستاهای ابیانه وطره به ترتیب برابر ‮‭95‬/،‮‭34 299‬/،‮‭3 284‬/،‮‭81/49 379‬ و ‮‭89/02‬ روز بوده است. این صفات برای گاوهای بومی ایستگاه گلپایگان به ترتیب ‮‭19‬/،‮‭88 152‬/،‮‭33 286‬/،‮‭263/4 408‬ و ‮‭119/14‬ روز بود. صفات برای گاوهای بومی ایستگاه رسالت بترتیب ‮‭58‬/،‮‭282/3 126‬ ، ‮‭58‬،‮‭241/389‬ و ‮‭101‬ روز بود. میانگین وزن تولد گوساله های نر و ماده بومی گلپایگانی بترتیب برابر ‮‭17/88‬ و ‮‭16/49‬ کیلوگرم می باشد. تولید شیر ماهیانه گاوهای بومی در محیط روستا تا ماه سوم رو به افزایش است و سپس تا زمان خشک کردن بتدریج کاهش می یابد ولی تولید شیر گاوهای بومی در شرایط ایستگاهی بعد از ماه سوم سیر نزولی شدید را طی کرده و تا ماه هشتم بعد از زایمان اکثرگاوها خشک شده اند. واژه های کلیدی : گاو بومی، عملکرد تولیدی و تولید مثلی، نژاد گلپایگانی